CHROMATOGRAFIA to technika analityczna s\u0142u\u017c\u0105ca do rozdzielania na poszczeg\u00f3lne sk\u0142adniki (w celach analitycznych lub preparatywnych) mieszanin zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych. Wprowadzenie techniki chromatograficznej by\u0142o rewolucyjnym post\u0119pem w dziedzinie analizy chemicznej pozwalaj\u0105c na szybki, prosty i tani rozdzia\u0142 mieszaniny zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych na poszczeg\u00f3lne sk\u0142adniki. Jak ogromny by\u0142 to post\u0119p \u015bwiadczy fakt, \u017ce za prace zwi\u0105zane z odkryciami metod chromatograficznych wielokrotnie przyznawano nagrody Nobla (A. Tiselus rok 1948 oraz A.J.P. Martin i R.L.M Synge, rok 1952).<\/p>\n
Rozdzia\u0142 na poszczeg\u00f3lne zwi\u0105zki b\u0119d\u0105ce sk\u0142adnikiem mieszaniny nast\u0119puje poprzez przep\u0142yw fazy ruchomej (eluentu) przez faz\u0119 stacjonarn\u0105.<\/p>\n
Pierwotnie by\u0142a to<\/p>\n
Chromatografia bibu\u0142owa<\/b> –\u00a0 <\/span>faz\u0105 stacjonarn\u0105 jest tu bibu\u0142a, zawieszona w du\u017cej komorze na dnie kt\u00f3rej znajduje si\u0119 eluent. Dolna kraw\u0119d\u017a bibu\u0142y zawieszona jest w eluencie. Ma\u0142\u0105 ilo\u015b\u0107 analizowanej mieszaniny (zwykle 0,05 ? 0,1 ml) nak\u0142ada si\u0119 specjaln\u0105 pipet\u0105 na lini\u0119 startu znajduj\u0105ca si\u0119 tu\u017c powy\u017cej miejsca do kt\u00f3rego b\u0119dzie si\u0119ga\u0107 eluent. Nast\u0119pnie bibu\u0142\u0119 zawiesza si\u0119 w komorze gdzie nast\u0119puje proces rozwijania chromatogramu. Wyra\u017anie wida\u0107 jak czo\u0142o eluentu w\u0119druje w g\u00f3r\u0119 bibu\u0142y. Po doj\u015bciu do odpowiedniego poziomu przyst\u0119pujemy do odczytu. Poszczeg\u00f3lne sk\u0142adniki widoczne s\u0105 w postaci okr\u0105g\u0142ych plam (je\u015bli s\u0105 one rozci\u0105gni\u0119te lub podzia\u0142 nie nast\u0105pi\u0142 oznacza to \u017ce eluent zosta\u0142 \u017ale dobrany), ujawniaj\u0105cych si\u0119 w \u015bwietle ultrafioletowym (UV) lub po spryskaniu odpowiednim odczynnikiem wywo\u0142uj\u0105cym (bardzo cz\u0119sto by\u0142 to roztw\u00f3r jodu). Poszczeg\u00f3lne zwi\u0105zki w mieszaninie opisuje si\u0119 poprzez podanie ich Rf ( ang. retardation factor ? wsp\u00f3\u0142czynnik op\u00f3\u017anienia). Jest to stosunek wysoko\u015bci na jakiej znajduje plama danego zwi\u0105zku do odleg\u0142o\u015bci pomi\u0119dzy lini\u0105 startu a czo\u0142em chromatogramu. Niski Rf oznacza \u017ce plama znajduje si\u0119 blisko linii startu, za\u015b wysoki \u017ce jest blisko czo\u0142a.<\/p>\n By\u0142a to do\u015b\u0107 uci\u0105\u017cliwa metoda, wymaga\u0142a zastosowania du\u017cych kom\u00f3r (o wysoko\u015bci nawet 1 metra) za\u015b manipulowanie du\u017cymi arkuszami bibu\u0142y nie by\u0142o \u0142atwe. Aby to upro\u015bci\u0107 i u\u0142atwi\u0107 opracowano metod\u0119 zwan\u0105<\/p>\n Chromatografia cienkowarstwowa<\/b> ? zasady pozostaj\u0105 te same, tylko bibu\u0142a zosta\u0142a zast\u0105piona cienk\u0105 warstw\u0105 \u017celu silikonowego (lub celulozy) na\u0142o\u017conych na p\u0142ytk\u0119 szklan\u0105 (zwykle o standardowych rozmiarach 10 x 20 cm).<\/p>\n Najpierw takie p\u0142ytki wylewa\u0142o si\u0119 i przygotowywa\u0142o samodzielnie, jednak bardzo szybko w sprzeda\u017cy pojawi\u0142y si\u0119 gotowe do natychmiastowego\u00a0 <\/span>u\u017cycia p\u0142ytki i dostosowane do ich wielko\u015bci komory chromatograficzne.<\/p>\n Kolejnym etapem rozwoju chromatografii by\u0142o wprowadzenie metod instrumentalnych ale o tym w nast\u0119pnym po\u015bcie.<\/p>\n Dr n. farm. Andrzej Tarasiuk<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" CHROMATOGRAFIA to technika analityczna s\u0142u\u017c\u0105ca do rozdzielania na poszczeg\u00f3lne sk\u0142adniki (w celach analitycznych lub preparatywnych) mieszanin zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych. Wprowadzenie techniki chromatograficznej by\u0142o rewolucyjnym post\u0119pem w dziedzinie analizy chemicznej pozwalaj\u0105c na szybki, prosty i tani rozdzia\u0142 mieszaniny zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych na poszczeg\u00f3lne sk\u0142adniki. Jak ogromny by\u0142 to post\u0119p \u015bwiadczy fakt, \u017ce za prace zwi\u0105zane z odkryciami metod […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3968,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":""},"categories":[695,62],"tags":[707,708,706],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3967"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3967"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3967\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3970,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3967\/revisions\/3970"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3968"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3967"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3967"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3967"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}