{"id":3633,"date":"2021-12-20T10:15:58","date_gmt":"2021-12-20T10:15:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/?p=3633"},"modified":"2021-12-20T10:31:07","modified_gmt":"2021-12-20T10:31:07","slug":"cebula","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/cebula\/","title":{"rendered":"Cebula"},"content":{"rendered":"

Cebula<\/b>\u00a0(Allium cepa<\/i>\u00a0L.<\/span>) ? to zwyczajowa nazwa\u00a0warzywa<\/span>\u00a0nale\u017c\u0105cego do rodziny\u00a0amarylkowatych <\/span>(Amaryllidoideae<\/i>\u00a0Burnett)<\/b>. Jej prawid\u0142owa nazwa botaniczna to czosnek cebula. Do tej samej rodziny zaliczamy tak\u017ce szereg innych gatunk\u00f3w na przyk\u0142ad czosnek lub popularn\u0105 ro\u015blin\u0119 ozdobn\u0105, cz\u0119sto hodowan\u0105 w naszych mieszkaniach ? amarylis. Cz\u0119\u015b\u0107 gatunk\u00f3w ro\u015blin z tej rodziny jest truj\u0105ca, niekt\u00f3re za\u015b maj\u0105 w\u0142asno\u015bci halucynogenne, wykorzystywane kiedy\u015b w praktykach szama\u0144skich.<\/p>\n

Poniewa\u017c jest to\u00a0gatunek<\/span>\u00a0nale\u017c\u0105cy do rodzaju\u00a0czosnek, p<\/span>rawid\u0142owa nazwa botaniczna to czosnek cebula. Powszechnie, w potocznym j\u0119zyku, u\u017cywamy jednak\u00a0 <\/span>nazwy\u00a0cebula<\/span>. Czasami m\u0142oda cebula, sprzedawana razem ze szczypiorem (czyli li\u015b\u0107mi cebuli) nazywana jest dymk\u0105.<\/p>\n

Poniewa\u017c dzika cebula wymar\u0142a,\u00a0 <\/span>pochodzenie geograficzne cebuli jest niepewne. Najstarsze zapisy dotycz\u0105ce u\u017cywania cebuli obejmuj\u0105 zachodni\u0105 i wschodni\u0105 Azj\u0119. Tak wi\u0119c jej udomowienie prawdopodobnie mia\u0142o miejsce w Azji Po\u0142udniowo-Zachodniej lub \u015arodkowej<\/p>\n

\u015alady cebuli odzyskane z osad z epoki br\u0105zu w Chinach sugeruj\u0105, \u017ce cebula by\u0142a u\u017cywana jako warzywo ju\u017c w 5000 r. pne. Staro\u017cytni Egipcjanie czcili cebul\u0119, postrzegaj\u0105c jej kulisty kszta\u0142t i koncentryczne pier\u015bcienie jako symbole \u017cycia wiecznego. Cebula by\u0142a u\u017cywana do poch\u00f3wk\u00f3w egipskich, o czym \u015bwiadcz\u0105 \u015blady cebuli znalezione w oczodo\u0142ach Ramzesa IV.<\/p>\n

Cebula by\u0142a oczywi\u015bcie znana i powszechnie spo\u017cywana w staro\u017cytnym Rzymie. Opr\u00f3cz zastosowa\u0144 kulinarnych by\u0142a r\u00f3wnie\u017c stosowana w celach leczniczych.<\/p>\n

Ju\u017c w I wieku n.e. Pliniusz Starszy pisa\u0142 o stosowaniu cebuli i kapusty w Pompejach. Pisa\u0142 on na temat zdolno\u015bci cebuli do \u0142agodzenia dolegliwo\u015bci ocznych, wspomagania snu i leczenia wszystkiego, od owrzodze\u0144 jamy ustnej i z\u0119b\u00f3w, ran po uk\u0105szenia ps\u00f3w, lumbago, a nawet czerwonki.<\/p>\n

Pliniusz Starszy, (kt\u00f3ry podobno by\u0142 smakoszem), pisze r\u00f3wnie\u017c, \u017ce cebula by\u0142a u\u017cywana w wielu przepisach rzymskich.<\/p>\n

W epoce odkry\u0107 pierwsi europejscy osadnicy zabrali cebul\u0119 do Ameryki P\u00f3\u0142nocnej, gdzie ybko si\u0119 upowszechni\u0142a i\u00a0 <\/span>by\u0142a jedn\u0105 z pierwszych ro\u015blin uprawianych przez kolonist\u00f3w.<\/p>\n

Obecnie cebula jest powszechnie uprawiana prawie we wszystkich krajach \u015bwiata.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Chemizm<\/b><\/p>\n

W cebuli zawarte s\u0105 olejki lotne o charakterystycznym zapachu zawieraj\u0105ce m.in. disiarczek alilo-propylowy, oraz inne zwi\u0105zki siarki i zwi\u0105zki alkilowe. Cebula jest przede wszystkim \u017ar\u00f3d\u0142em witaminy C. w zwi\u0105zku z tym dawniej odgrywa\u0142a wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w diecie marynarzy jako \u015brodek zapobiegaj\u0105cy szkorbutowi. W tym przypadku wa\u017cnym czynnikiem by\u0142a te\u017c \u0142atwo\u015b\u0107 jej przechowywania w d\u0142ugim okresie podr\u00f3\u017cy morskich. W cebuli obecne s\u0105 tak\u017ce inne cenne zwi\u0105zki chemiczne jak kwercetyna, witaminy B1, B2, B3 (PP), E, K, prowitamina A; saponiny, flawonoidy, fruktany, pektyna, niekt\u00f3re enzymy, sole wapnia, fosforu, krzemu, magnezu, \u017celaza, cynku i selenu.<\/p>\n

 <\/p>\n

W\u0142a\u015bciwo\u015bci lecznicze cebuli<\/b><\/p>\n

Od dawna znane s\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwbakteryjne cebuli. Opisywano jej aktywno\u015b\u0107 bakteriob\u00f3jcz\u0105 w stosunku do r\u00f3\u017cnych drobnoustroj\u00f3w, m.in. E.coli i r\u00f3\u017cnych szczep\u00f3w Salmonella. Jest to efekt zawartej w cebuli allicyny.<\/p>\n

Allicyna r\u00f3wnie\u017c <\/span>obni\u017ca st\u0119\u017cenie ?z\u0142ego? cholesterolu (hamuje zar\u00f3wno powstawanie cholesterolu LDL, jak i\u00a0jego gromadzenie si\u0119 w\u00a0tkankach) oraz podwy\u017csza st\u0119\u017cenie ?dobrego? cholesterolu HDL i tak\u017ce zmniejsza tendencj\u0119 do formowania si\u0119 zakrzep\u00f3w oraz pomaga\u00a0 <\/span>zapobiega\u0107\u00a0nadci\u015bnieniu, przez co zmniejsza mo\u017cliwo\u015b\u0107\u00a0 <\/span>wyst\u0105pienia choroby wie\u0144cowej udaru lub zawa\u0142u mi\u0119\u015bnia sercowego<\/p>\n

Lekarze zalecaj\u0105 spo\u017cywanie cebuli w przebiegu przezi\u0119bienia i grypy poniewa\u017c \u0142agodzi przebieg tych chor\u00f3b i zmniejsza nat\u0119\u017cenie objaw\u00f3w. Tu pomocny mo\u017ce by\u0107 syrop z cebuli.<\/p>\n

Ze wzgl\u0119du na zawarto\u015b\u0107 chromu, cebula pomaga w utrzymaniu prawid\u0142owego poziomu glukozy we krwi co mo\u017ce pomaga\u0107 w zapobieganiu cukrzycy.<\/p>\n

Poniewa\u017c spo\u017cycie surowej cebuli powoduje zniszczenie bakterii w jamie ustnej mo\u017ce ono pomaga\u0107 w profilaktyce pr\u00f3chnicy.<\/p>\n

Ze wzgl\u0119du na obecno\u015b\u0107 fruktan\u00f3w, cebula stosowana po antybiotykoterapii pomaga odbudowa\u0107 flor\u0119 jelitow\u0105.<\/p>\n

Skutkiem zawarto\u015bci w cebuli znacznej ilo\u015b\u0107 kwercetyny, zwi\u0105zku kt\u00f3ry dzia\u0142a przeciwko wolnym rodnikom, jest\u00a0 <\/span>zmniejszenie ryzyka zachorowania na raka.<\/p>\n

Poniewa\u017c kwercetyna pomaga hamowa\u0107 dzia\u0142anie zwi\u0105zk\u00f3w wywo\u0142uj\u0105cych zapalenie, spo\u017cywanie cebuli mo\u017ce tez by\u0107 pomocne u os\u00f3b z chorobami reumatycznymi poprzez zmniejszenie b\u00f3lu i obrz\u0119k\u00f3w.<\/p>\n

Zawarte w cebuli minera\u0142y (m.in. krzem i\u00a0wap\u0144) maj\u0105 wszechstronny, pozytywny wp\u0142yw na zdrowie ko\u015bci. Ich spo\u017cycie, poprzez zmniejszenie ryzyka hipokalcemii, zmniejsza ryzyko z\u0142ama\u0144 i mo\u017ce by\u0107 korzystne u os\u00f3b z osteoporoz\u0105.<\/p>\n

Aby z\u0142agodzi\u0107 b\u00f3l i obrz\u0119k, rozgniecion\u0105 cebul\u0119 mo\u017cna przy\u0142o\u017cy\u0107 w miejscu uk\u0105szenia owad\u00f3w (potwierdzone i przetestowane na moim synu).<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Cebula w kuchni<\/strong><\/p>\n

Cebula jest warzywem powszechnie stosowanym w kuchni prawie na ca\u0142ym \u015bwiecie. Mo\u017cna j\u0105 spo\u017cywa\u0107 na surowo – jako dodatek do sa\u0142atek. Trudno te\u017c sobie wyobrazi\u0107 tradycyjnego \u015bledzia bez cebuli. Ponadto, cebula jest niezast\u0105pionym dodatkiem do sos\u00f3w czy te\u017c gulaszu. Jednym z moich ulubionych da\u0144 jest zupa cebulowa. Z bardziej oryginalnych zastosowa\u0144 mo\u017cna wymieni\u0107 konfitur\u0119 z cebuli.\u00a0 \u00a0<\/span><\/p>\n

Cebula jest bardzo niskokaloryczna. W 100 g tego warzywa jest ok. 40 kcal, tak wi\u0119c mo\u017cna j\u0105 spo\u017cywa\u0107 bez obawy wzrostu BMI, pami\u0119ta\u0107 jednak nale\u017cy, \u017ce dodatki do niej maj\u0105 zwykle wy\u017csz\u0105 kaloryczno\u015b\u0107.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

AUTOR: Dr n. farm. Andrzej Tarasiuk<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cebula\u00a0(Allium cepa\u00a0L.) ? to zwyczajowa nazwa\u00a0warzywa\u00a0nale\u017c\u0105cego do rodziny\u00a0amarylkowatych (Amaryllidoideae\u00a0Burnett). Jej prawid\u0142owa nazwa botaniczna to czosnek cebula. Do tej samej rodziny zaliczamy tak\u017ce szereg innych gatunk\u00f3w na przyk\u0142ad czosnek lub popularn\u0105 ro\u015blin\u0119 ozdobn\u0105, cz\u0119sto hodowan\u0105 w naszych mieszkaniach ? amarylis. Cz\u0119\u015b\u0107 gatunk\u00f3w ro\u015blin z tej rodziny jest truj\u0105ca, niekt\u00f3re za\u015b maj\u0105 w\u0142asno\u015bci halucynogenne, wykorzystywane kiedy\u015b w […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3634,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":""},"categories":[106,62],"tags":[658,659,437,635,208,133,134,36],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3633"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3633"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3633\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3638,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3633\/revisions\/3638"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3634"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3633"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3633"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3633"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}