![\"\"](\"https:\/\/www.labor.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/corina-rainer-xj8k190dWdg-unsplash-683x1024.jpg\")
<\/p>\nBez czarny<\/b>, (Sambucus nigra<\/i>\u00a0L.) ?\u00a0to gatunek\u00a0ro\u015bliny z rodziny\u00a0pi\u017cmaczkowatych\u00a0(Adoxaceae<\/i>), dawniej zaliczany do rodziny\u00a0bzowatych\u00a0(Sambucaceae<\/i>)<\/p>\n
Gatunek szeroko rozprzestrzeniony w Europie, w Polsce pospolity. Spotyka si\u0119 go powszechnie na nieu\u017cytkach, zaro\u015blach, polanach \u015br\u00f3dle\u015bnych, na obrze\u017cach las\u00f3w i p\u00f3l uprawnych. Cz\u0119sto jest te\u017c nasadzany, jako ro\u015blina ozdobna, w ogrodach i parkach (wyhodowano liczne odmiany ozdobne).<\/p>\n
Zazwyczaj jest to wysoki, dorastaj\u0105cy do 10 m krzew, rzadko ma form\u0119\u00a0drzewa.<\/p>\n
W kosmetyce, w celach leczniczych i spo\u017cywczych wykorzystujemy zar\u00f3wno kwiaty bzu czarnego jak i jego owoce. Po zebraniu zar\u00f3wno kwiaty jak i owoce poddawane s\u0105 procesowi suszenia i w tej w\u0142a\u015bnie formie s\u0105 one potem wykorzystywane<\/p>\n
Drobne, bia\u0142e kwiaty, rozwijaj\u0105ce si\u0119 zwykle w czerwcu, zebrane s\u0105 w baldachogrona o \u015brednicy 10 ? 20 cm. Bez kwitnie bardzo obficie, tak wi\u0119c w porze kwitnienia ca\u0142y krzew jest a\u017c bia\u0142y.<\/p>\n
Charakteryzuj\u0105 si\u0119 one silnym, specyficznym, raczej przyjemnym, zapachem, nasilaj\u0105cym si\u0119 w trakcie procesu suszenia.<\/p>\n
We wrze\u015bniu ? pa\u017adzierniku mo\u017cemy natomiast zbiera\u0107 jego owoce. Gdy dojrzej\u0105, s\u0105 fioletowo ? czarne i maj\u0105 \u015brednic\u0119 6-8 mm.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Chemizm<\/b><\/p>\n
Kwiaty bzu czarnego zawieraj\u0105 flawonoidy, glikozydy, rutyn\u0119, kwasy fenolowe, tr\u00f3jterpeny, sterole oraz niewielkie ilo\u015bci garbnik\u00f3w i olejku eterycznego.<\/p>\n
Owoce bzu czarnego zawieraj\u0105 barwniki antocyjanowe, garbniki, flawonoidy, pektyny, cukry, oraz kwasy organiczne i witaminy.<\/p>\n
<\/p>\n
Dzia\u0142anie:<\/b><\/p>\n
Kwiat bzu czarnego<\/b> wykazuje dzia\u0142anie napotne, kt\u00f3re wywo\u0142ane jest pobudzeniem o\u015brodka odpowiedzialnego za obni\u017cenie temperatury cia\u0142a i wydzielanie potu. Ma te\u017c, zwi\u0105zane z obecno\u015bci\u0105 flawonoid\u00f3w, w\u0142a\u015bciwo\u015bci moczop\u0119dne. Powoduje te\u017c zwi\u0119kszenie elastyczno\u015bci \u015bcian naczy\u0144 w\u0142osowatych i zmniejszenie ich przepuszczalno\u015bci. Jest to efekt wyst\u0119puj\u0105ce w surowcu rutyny.<\/p>\n
Owoc bzu czarnego<\/b> wykazuje lekkie dzia\u0142anie przeczyszczaj\u0105ce i napotne. Dzia\u0142a r\u00f3wnie\u017c s\u0142abo moczop\u0119dnie. Ma s\u0142abe dzia\u0142anie przeciwb\u00f3lowe (oko\u0142o 160 razy s\u0142absze od morfiny), mo\u017ce tak\u017ce przed\u0142u\u017ca\u0107 i wspomaga\u0107 dzia\u0142anie lek\u00f3w przeciwb\u00f3lowych.<\/p>\n
<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.labor.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/cam-james-qtDslDRnpUA-unsplash-1024x680.jpg\")
<\/p>\n
Zastosowanie:<\/b><\/p>\n
Napary z kwiatu bzu czarnego stosuje si\u0119 w przezi\u0119bieniach z podwy\u017cszon\u0105 temperatur\u0105 cia\u0142a.<\/p>\n
Owoce bzu czarnego tylko wyj\u0105tkowo stosowane s\u0105 per se. Zwykle stosowane s\u0105 jako jeden ze sk\u0142adnik\u00f3w mieszanek zio\u0142owych lub preparat\u00f3w z\u0142o\u017conych. Stosowane s\u0105 w chorobach przezi\u0119bieniowych jako lek napotny a tak\u017ce pomocniczo w sk\u0105pym wydzielaniu moczu. Ponadto, odwar stosowany jest jako \u015brodek \u0142agodnie przeczyszczaj\u0105cy (zw\u0142aszcza u dzieci i os\u00f3b starszych) a tak\u017ce, pomocniczo, jako s\u0142aby \u015brodek przeciwb\u00f3lowy, na przyk\u0142ad w rwie kulszowej, b\u00f3lach neuralgicznych, migrenie lub w zapaleniu nerwu tr\u00f3jdzielnego.<\/p>\n
<\/p>\n
Bez czarny w kosmetyce<\/b><\/p>\n
W kosmetyce wykorzystuje si\u0119, maj\u0105cy wiele dobroczynnych w\u0142a\u015bciwo\u015bci olej otrzymywany z nasion bzu czarnego. Odznacza si\u0119 on on bursztynowym kolorem i charakterystycznym zapachem. Naniesiony na sk\u00f3r\u0119, do\u015b\u0107 szybko si\u0119 wch\u0142ania, nie pozostawiaj\u0105c t\u0142ustego filmu.<\/p>\n
Stosuje si\u0119 go zwykle do piel\u0119gnacji suchej, zniszczonej sk\u00f3ry na przyk\u0142ad d\u0142oni lub st\u00f3p. U\u017cywany jest r\u00f3wnie\u017c do piel\u0119gnacji zniszczonych w\u0142os\u00f3w.<\/p>\n
Poniewa\u017c olej z nasion bzu czarnego hamuje powstawanie zask\u00f3rnik\u00f3w, polecany jest osobom z t\u0142ust\u0105 cer\u0105. Ponadto, przyspiesza regeneracj\u0119 sk\u00f3ry tr\u0105dzikowej oraz \u0142ojotokowej. Sprzyjaj\u0105 temu w\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwzapalne tego oleju<\/p>\n
Wyci\u0105gi z kwiat\u00f3w bzu czarnego s\u0105 te\u017c wykorzystywane jako sk\u0142adnik maseczek kosmetycznych oraz krem\u00f3w.<\/p>\n
<\/p>\n
Bez czarny w kuchni<\/b><\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.labor.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/elder-gf43df08e6_1280-1024x682.jpg\")
<\/p>\n
Wiosn\u0105 zbieramy w pe\u0142ni rozwini\u0119te kwiatostany bzu czarnego i przygotowujemy z nich pyszny syrop.\u00a0 <\/span>Mo\u017cna te\u017c przyrz\u0105dzi\u0107 placki ich dodatkiem (pr\u00f3bowa\u0142em, s\u0105 naprawd\u0119 znakomite, polecam!). Z kwiat\u00f3w bzu czarnego mo\u017cna te\u017c przygotowa\u0107 aromatyczn\u0105 nalewk\u0119, cho\u0107 nie ka\u017cdy polubi jej intensywny, charakterystyczny smak i zapach.<\/p>\n Z zebranych jesieni\u0105 owoc\u00f3w mo\u017cemy przygotowa\u0107 sok lub konfitur\u0119,\u00a0 <\/span>s\u0105 te\u017c ciekawym dodatkiem\u00a0 <\/span>do d\u017cemu z jab\u0142ek lub innych owoc\u00f3w. Pami\u0119ta\u0107 nale\u017cy, \u017ce spo\u017cycie niedojrza\u0142ych i nieprzetworzonych owoc\u00f3w skutkowa\u0107 mo\u017ce zatruciem. Opisywano te\u017c przypadki alergii na bez czarny.<\/p>\n AUTROR: Dr n. farm. Andrzej Tarasiuk<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bez czarny, (Sambucus nigra\u00a0L.) ?\u00a0to gatunek\u00a0ro\u015bliny z rodziny\u00a0pi\u017cmaczkowatych\u00a0(Adoxaceae), dawniej zaliczany do rodziny\u00a0bzowatych\u00a0(Sambucaceae) Gatunek szeroko rozprzestrzeniony w Europie, w Polsce pospolity. Spotyka si\u0119 go powszechnie na nieu\u017cytkach, zaro\u015blach, polanach \u015br\u00f3dle\u015bnych, na obrze\u017cach las\u00f3w i p\u00f3l uprawnych. Cz\u0119sto jest te\u017c nasadzany, jako ro\u015blina ozdobna, w ogrodach i parkach (wyhodowano liczne odmiany ozdobne). Zazwyczaj jest to wysoki, dorastaj\u0105cy […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3490,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":""},"categories":[106,62],"tags":[628,627,629,630,425,133,134],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3489"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3489"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3489\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3501,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3489\/revisions\/3501"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3490"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3489"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3489"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3489"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}