{"id":2990,"date":"2021-07-23T09:59:16","date_gmt":"2021-07-23T09:59:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/?p=2990"},"modified":"2021-09-14T14:49:01","modified_gmt":"2021-09-14T14:49:01","slug":"2990-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/2990-2\/","title":{"rendered":"St\u0142uszczenie w\u0105troby – objawy, leczenie, jak si\u0119 od\u017cywia\u0107?"},"content":{"rendered":"

W\u0105troba jest najwi\u0119kszym gruczo\u0142em w organizmie cz\u0142owieka i pe\u0142ni wiele funkcji. Odpowiada m.in.: za metabolizm bia\u0142ek i w\u0119glowodan\u00f3w, magazynowanie glikogenu, witamin (A, D, K, B12<\/sub>) i sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych (\u017celazo, mied\u017a) czy detoksykacj\u0119 organizmu ze szkodliwych substancji.<\/p>\n

Spo\u015br\u00f3d wielu chor\u00f3b w\u0105troby najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cym schorzeniem jest st\u0142uszczenie w\u0105troby. To zaburzenie polegaj\u0105ce na gromadzeniu trigliceryd\u00f3w (cz\u0105steczek t\u0142uszczu) w kom\u00f3rkach w\u0105trobowych (hepatocytach). St\u0142uszczenie w\u0105troby dzielimy na dwa rodzaje: alkoholowe i niealkoholowe (NASH, nonalcoholic steatohepatitis<\/i>), kt\u00f3re zalicza si\u0119 do grupy niealkoholowych st\u0142uszczeniowych chor\u00f3b w\u0105troby (NFLD, nonalcoholic fatty liver disease). Czynnikami prowadz\u0105cymi do rozwoju alkoholowego st\u0142uszczenia w\u0105troby jest przede wszystkim spo\u017cywanie alkoholu, a tak\u017ce nieodpowiednia dieta i predyspozycje genetyczne. Niealkoholowe st\u0142uszczenie w\u0105troby wyst\u0119puje najcz\u0119\u015bciej u os\u00f3b dostarczaj\u0105cych wraz z diet\u0105\u00a0 <\/span>nadmiern\u0105 ilo\u015b\u0107 kalorii, spo\u017cywaj\u0105cych w szczeg\u00f3lno\u015bci potrawy t\u0142uste, oraz u os\u00f3b cierpi\u0105cych na zaburzenia metaboliczne (oty\u0142o\u015b\u0107, cukrzyca) lub po zatruciach grzybami, toksynami. St\u0142uszczenie w\u0105troby mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 r\u00f3wnie\u017c w przypadkach gwa\u0142townej redukcji masy cia\u0142a, d\u0142ugotrwa\u0142ym niedo\u017cywieniu bia\u0142kowym, d\u0142ugotrwa\u0142ym leczeniu pozajelitowym lub w sytuacji zaburze\u0144 czynno\u015bci wewn\u0105trzwydzielniczej (choroba Cushinga, ci\u0105\u017ca).<\/p>\n

Nieleczona choroba mo\u017ce powodowa\u0107\u00a0 <\/span>uszkodzenia w\u0105troby i brak mo\u017cliwo\u015bci pe\u0142nienia przez ni\u0105 funkcji metabolicznych, a w konsekwencji doprowadzi\u0107 do powa\u017cnych powik\u0142a\u0144 takich jak w\u0142\u00f3knienie, zapalenie czy marsko\u015b\u0107 w\u0105troby.<\/p>\n

OBJAWY<\/b><\/p>\n

Zazwyczaj choroba przebiega bezobjawowo. Do najcz\u0119\u015bciej spotykanych objaw\u00f3w zalicza si\u0119:<\/p>\n

-brak \u0142aknienia<\/p>\n

– zm\u0119czenie, os\u0142abienie<\/p>\n

– b\u00f3l w prawej g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci brzucha<\/p>\n

– uczucie syto\u015bci<\/p>\n

– uczucie b\u00f3lu po t\u0142ustych potrawach<\/p>\n

– wzd\u0119cia<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

LECZENIE<\/b><\/p>\n

Leczenie st\u0142uszczenia w\u0105troby musi uwzgl\u0119dnia\u0107 eliminacj\u0119 czynnik\u00f3w uszkadzaj\u0105cych. Jednym z podstawowych warunk\u00f3w poprawy stanu zdrowia jest zmiana stylu \u017cycia, zadbanie o odpowiedni\u0105 diet\u0119 i aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105, a w przypadku alkoholowego st\u0142uszczenia w\u0105troby konieczne jest odstawienie alkoholu.<\/p>\n

DIETA<\/b><\/p>\n

Dietoterapia w chorobach w\u0105troby ma na celu dostarczenie wszystkich niezb\u0119dnych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych potrzebnych do utrzymania prawid\u0142owych przemian metabolicznych. Sk\u0142adniki diety powinny wyr\u00f3wnywa\u0107 niedobory oraz wspomaga\u0107 regeneracj\u0119 kom\u00f3rek w\u0105troby. Dieta powinna by\u0107 lekkostrawna, urozmaicona i gwarantowa\u0107 utrzymanie nale\u017cnej masy cia\u0142a. Zaleca si\u0119 spo\u017cywanie regularnych, niewielkich obj\u0119to\u015bciowo 4-6 posi\u0142k\u00f3w na dob\u0119. W przypadku st\u0142uszczeniowych chor\u00f3b w\u0105troby istotne jest odpowiednie przygotowywanie potraw, kt\u00f3re nale\u017cy przyrz\u0105dza\u0107 na parze, gotowa\u0107, dusi\u0107 i piec w folii lub pergaminie, bez dodatku t\u0142uszczu. Natomiast podstaw\u0105 zup i sos\u00f3w powinny by\u0107 wywary warzywne. <\/span><\/p>\n

Bia\u0142ko <\/b><\/p>\n

Proteiny wp\u0142ywaj\u0105 na proces odnowy kom\u00f3rek w\u0105trobowych, dlatego jad\u0142ospis powinien opiera\u0107 si\u0119 na produktach b\u0119d\u0105cych \u017ar\u00f3d\u0142em pe\u0142nowarto\u015bciowego bia\u0142ka: mleko i jego przetwory (chude mleko, jogurt naturalny, kefir, ma\u015blanka, odt\u0142uszczony twar\u00f3g), jaja kurze gotowane na mi\u0119kko lub w formie jajecznicy \u015bci\u0119tej na parze, chude rodzaje mi\u0119s (indyk lub kurczak, ciel\u0119cina, kr\u00f3lik, chuda wo\u0142owina) i chude ryby morskie (dorsz, pstr\u0105g, mintaj, sandacz, fl\u0105dra).<\/p>\n

T\u0142uszcz<\/b><\/p>\n

Zalecane s\u0105 t\u0142uszcze \u0142atwo strawne, kt\u00f3re s\u0105 dobrze tolerowane i poprawiaj\u0105 walory smakowe potraw (olej rzepakowy, s\u0142onecznikowy, lniany, sojowy, oliwa z oliwek, \u015bwie\u017ce mas\u0142o lub mi\u0119kkie margaryny do smarowania). Z diety nale\u017cy wyklucza\u0107 t\u0142uszcze o wysokim punkcie dymienia: \u0142\u00f3j, smalec, s\u0142onina.<\/p>\n

W\u0119glowodany <\/b><\/p>\n

Z uwagi na cz\u0119ste wyst\u0119powanie chor\u00f3b metabolicznych tj. oty\u0142o\u015b\u0107 i cukrzyca, dobrym wyborem b\u0119d\u0105 produkty pe\u0142noziarniste (pieczywo graham, kasza gryczana, ry\u017c br\u0105zowy), kt\u00f3re charakteryzuj\u0105 si\u0119 niskim indeksem glikemicznym (IG) i nie podnosz\u0105 gwa\u0142townie glikemii poposi\u0142kowej. W przypadku cz\u0119stego wyst\u0119powania wzd\u0119\u0107 i biegunek nale\u017cy wykluczy\u0107 z diety gruboziarniste produkty zbo\u017cowe i zast\u0105pi\u0107 je pieczywem pszennym, kasz\u0105 j\u0119czmienn\u0105, mann\u0105, ry\u017cem bia\u0142ym, p\u0142atkami owsianymi b\u0142yskawicznymi. Z jad\u0142ospisu powinno si\u0119 wyeliminowa\u0107 cukry \u0142atwo przyswajalne, maj\u0105ce wysoki IG (mi\u00f3d, d\u017cemy, s\u0142odycze). Prowadz\u0105 one do zwi\u0119kszonej syntezy trigliceryd\u00f3w w w\u0105trobie i powoduj\u0105 nasilone procesy st\u0142uszczania w\u0105troby.<\/p>\n

Warzywa i owoce<\/b><\/p>\n

Produkty te s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em wielu witamin i minera\u0142\u00f3w, kt\u00f3re niweluj\u0105 powstawanie niedobor\u00f3w tych sk\u0142adnik\u00f3w i wspieraj\u0105 prac\u0119 w\u0105troby. Szczeg\u00f3lnie zalecane s\u0105 dojrza\u0142e owoce i warzywa jedzone na surowo, w postaci sok\u00f3w lub przecier\u00f3w oraz w formie duszonej, gotowanej czy pieczonej, bez sk\u00f3rki i pestek. Do warzyw polecanych zalicza si\u0119: marchew, pasternak, pietruszka, seler, cukinia, dynia, buraki, sa\u0142ata, pomidor. Wskazane owoce to: jab\u0142ka, banany, brzoskwinie, morele, owoce cytrusowe i jagodowe. Z diety nale\u017cy wykluczy\u0107 warzywa kapustne, cebulowe i nasiona ro\u015blin str\u0105czkowych.<\/p>\n

Napoje<\/b><\/p>\n

W chorobie st\u0142uszczenia w\u0105troby zabronione jest spo\u017cywanie alkoholu, picie mocnej kawy i herbaty, kakao oraz s\u0142odkich napoj\u00f3w gazowanych. Poleca si\u0119 wod\u0119 niegazowan\u0105, \u015bwie\u017co wyciskane soki, a tak\u017ce s\u0142abe herbaty i napary z zi\u00f3\u0142 (w szczeg\u00f3lno\u015bci z ostropestu plamistego).<\/p>\n

\"\"Ostropest<\/b><\/p>\n

Ostropest plamisty (Silybum marianum) to jedno z najbardziej popularnych i cenionych zi\u00f3\u0142 stosowanych pomocniczo w leczeniu chor\u00f3b w\u0105troby. Zawiera sylimaryn\u0119, kt\u00f3ra ma dzia\u0142anie silnie odtruwaj\u0105ce, przeciwzapalne, antyoksydacyjne i pomaga w odbudowie kom\u00f3rek w\u0105trobowych, dzi\u0119ki zwi\u0119kszaniu tempa syntezy bia\u0142ek. Zwi\u0105zek ten wykorzystywany jest do produkcji suplement\u00f3w diety (Sylimaryna LABOR<\/strong><\/a>), kt\u00f3re wspomagaj\u0105 procesy regeneracyjne w w\u0105trobie.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n

ZALECANE<\/b><\/p>\n<\/td>\n

\n

ZAKAZANE<\/b><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Chude mleko i jego przetwory (kefir, jogurt naturalny)<\/p>\n<\/td>\n

\n

T\u0142uste mleko, \u015bmietana, pe\u0142not\u0142uste sery \u017c\u00f3\u0142te, topione<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Jaja kurze gotowane na mi\u0119kko<\/p>\n<\/td>\n

\n

Jaja kurze gotowane na twardo, sma\u017cone na oleju<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Chude rodzaje mi\u0119s i ryb (kurczak, indyk, ciel\u0119cina, sandacz)<\/p>\n<\/td>\n

\n

T\u0142uste mi\u0119sa (schab, glonka, kie\u0142basa), ryby sma\u017cone, w\u0119dzone, konserwy rybne i mi\u0119sne, pasztety<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Olej rzepakowy, s\u0142onecznikowy, lniany, sojowy, oliwa z oliwek, \u015bwie\u017ce mas\u0142o lub mi\u0119kkie margaryny do smarowania<\/p>\n<\/td>\n

\n

\u0141\u00f3j, smalec, s\u0142onina.<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Marchew, pasternak, pietruszka, seler, cukinia, dynia, ziemniaki gotowane, buraki, sa\u0142ata, pomidor<\/p>\n<\/td>\n

\n

Kapust\u0119, kalafior, cebul\u0119, czosnek,\u00a0 <\/span>groch, fasola, soczewica, soja, b\u00f3b, \u015bwie\u017cy og\u00f3rek, warzywa marynowane w occie,\u00a0 <\/span>grzyby<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Zupy gotowane na wywarach warzywnych<\/p>\n<\/td>\n

\n

Zupy gotowane na wywarach mi\u0119snych<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\u0141agodne przyprawy: bazylia, tymianek, lubczyk, koperek, pietruszka, majeranek<\/p>\n<\/td>\n

\n

Ostre przyprawy: pieprz, ostra papryka, chrzan, czosnek, ocet, musztarda,<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

S\u0142aba herbata, woda niegazowana<\/p>\n<\/td>\n

\n

Alkohol, mocna kawa i herbata, kakao, napoje gazowane<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Kisiele, musy, biszkopty<\/p>\n<\/td>\n

\n

S\u0142odycze i ciasta z kremem, batony, czekolada<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

AUTOR: mgr Oliwia Kaczmarek<\/em><\/p>\n

BIBLIOGRAFIA: <\/b><\/em><\/p>\n

– Ciborowska H., Rudnicka A., DIETETYKA \u017bYWIENIE ZDROWEGO I CHOREGO CZ\u0141OWIEKA, Wydanie IV PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2019 Warszawa<\/em><\/p>\n

– Bukol-Krawczyk K., Niealkoholowe st\u0142uszczenie w\u0105troby ? leczy\u0107 czy nie leczy\u0107?,Forum Zaburze\u0144 Metabolicznych 2010, tom 1, nr 1, 66?72<\/em><\/p>\n

– Ko\u0142ota A., The possibilities of silymarin extract use in alcoholic liver disease ? a literature review, Alcohol Drug Addict 2017; 30 (2): 137-154<\/em><\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W\u0105troba jest najwi\u0119kszym gruczo\u0142em w organizmie cz\u0142owieka i pe\u0142ni wiele funkcji. Odpowiada m.in.: za metabolizm bia\u0142ek i w\u0119glowodan\u00f3w, magazynowanie glikogenu, witamin (A, D, K, B12) i sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych (\u017celazo, mied\u017a) czy detoksykacj\u0119 organizmu ze szkodliwych substancji. Spo\u015br\u00f3d wielu chor\u00f3b w\u0105troby najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cym schorzeniem jest st\u0142uszczenie w\u0105troby. To zaburzenie polegaj\u0105ce na gromadzeniu trigliceryd\u00f3w (cz\u0105steczek t\u0142uszczu) w […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2991,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":""},"categories":[110,62],"tags":[236,255,254,365,366,364],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2990"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2990"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2990\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3308,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2990\/revisions\/3308"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2991"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2990"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2990"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2990"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}