{"id":2523,"date":"2021-04-21T13:07:31","date_gmt":"2021-04-21T13:07:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/?p=2523"},"modified":"2021-04-21T13:09:59","modified_gmt":"2021-04-21T13:09:59","slug":"czosnek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/czosnek\/","title":{"rendered":"Czosnek"},"content":{"rendered":"

Czosnek<\/b>\u00a0(Allium<\/i>\u00a0L.)\u00a0 <\/span>to rodzaj\u00a0ro\u015blin z rodziny\u00a0amarylkowatych\u00a0(Amaryllidaceae, <\/i>obejmujacy oko\u0142o 700 gatunk\u00f3w uprawianych lub\u00a0 <\/span>wyst\u0119puj\u0105cych w stanie dzikim na ca\u0142ej p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej, przede wszystkim w strefie umiarkowanej. Istotne znacznie jako ro\u015bliny jadalne maj\u0105:\u00a0czosnek pospolity,\u00a0cebula zwyczajna,\u00a0por\u00a0i\u00a0szczypiorek, liczne gatunki uprawiane s\u0105 jako ozdobne.<\/p>\n

Czosnek pochodzi z p\u00f3\u0142nocno-wschodniej \u00a0Azji\u00a0i towarzyszy cz\u0142owiekowi co najmniej pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy lat. Pisali o nim Konfucjusz oraz\u00a0 <\/span>chi\u0144ski poeta, lekarz i przyrodnik\u00a0Tao Hong-Jing. G\u0142\u00f3wki czosnku znajduj\u0105 si\u0119 na malowid\u0142ach wewn\u0105trz\u00a0piramidy Cheopsa, w pa\u0142acu Knossos na Krecie oraz w ruinach\u00a0Pompei\u00a0i\u00a0Herkulanum.<\/p>\n

Chemizm<\/b><\/p>\n

Czosnek zawiera liczne lotne i nielotne zwi\u0105zki siarkowe, nadaj\u0105ce mu charakterystyczny, ostry zapach.<\/p>\n

Dzia\u0142anie:<\/b><\/p>\n

Po podaniu doustnym zwi\u0105zki zawarte w czosnku dzia\u0142aj\u0105 bakteriob\u00f3jczo, pobudzaj\u0105 trawienie i obni\u017caj\u0105 ci\u015bnienie krwi. W przewodzie pokarmowym niszcz\u0105\u00a0 <\/span>r\u00f3\u017cne szczepy bakterii chorobotw\u00f3rczych, zar\u00f3wno wra\u017cliwe jak i oporne na antybiotyki. Dzia\u0142aj\u0105 te\u017c na niekt\u00f3re grzyby chorobotw\u00f3rcze, na przyk\u0142ad Candida albicans. Zwi\u0105zki siarkowe czosnku wch\u0142aniaj\u0105 si\u0119 w przewodzie pokarmowym, docieraj\u0105c do w\u0105troby zwi\u0119kszaj\u0105 wydzielanie \u017c\u00f3\u0142ci oraz jej przep\u0142yw przez drogi \u017c\u00f3\u0142ciowe. Obni\u017caj\u0105 one r\u00f3wnie\u017c znacz\u0105co ci\u015bnienie t\u0119tnicze, tak wi\u0119c osoby z hipotensj\u0105 spo\u017cywaj\u0105ce du\u017co czosnku musz\u0105 bra\u0107 pod uwag\u0119 ten efekt. Substancje aktywne przenoszone z krwioobiegiem do r\u00f3\u017cnych narz\u0105d\u00f3w (zw\u0142aszcza nerek i p\u0142uc) dzia\u0142aj\u0105 przeciwbakteryjnie. Cz\u0119\u015bciowo wydalane s\u0105 z moczem, dzia\u0142aj\u0105 w\u00f3wczas odka\u017caj\u0105co na drogi moczowe.<\/p>\n

Czosnek obni\u017ca tez poziom cholesterolu we krwi, ma wi\u0119c dzia\u0142anie przeciwmia\u017cd\u017cycowe.<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 z tych zwi\u0105zk\u00f3w, a tak\u017ce niekt\u00f3re ich metabolity, przenikaj\u0105 do p\u0142uc i jest wydychana, dzia\u0142aj\u0105c bakteriob\u00f3jczo w oskrzelach, gardle i jamie ustnej, nadaj\u0105c przy tych oddechowi silny, charakterystyczny zapach.<\/p>\n

Zastosowanie w lecznictwie<\/b><\/p>\n

Czosnek jest powszechnie stosowany, szczeg\u00f3lnie w domowym lecznictwie, jako \u015brodek pomagaj\u0105cy w rozmaitych dolegliwo\u015bciach. Szczeg\u00f3lnie cz\u0119sto u\u017cywany jest w przypadkach przezi\u0119bie\u0144. Wiele os\u00f3b sporz\u0105dza nalewk\u0119 na z\u0105bkach czosnku kt\u00f3ra mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 jako \u015brodek wspomagaj\u0105cy w leczeniu \u0142agodnych zaburze\u0144 trawiennych, w nie\u017cytach \u017co\u0142\u0105dka i jelit, stanach infekcyjnych dr\u00f3g moczowych a tak\u017ce mia\u017cd\u017cycy i nadci\u015bnieniu. Nie mo\u017cna jednak zapomina\u0107, \u017ce jest to \u015brodek wspomagaj\u0105cy kt\u00f3ry nie mo\u017ce nigdy zast\u0105pi\u0107 lek\u00f3w przepisanych przez lekarza!<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Czosnek jako przyprawa<\/b><\/p>\n

Czosnek jest przypraw\u0105 (lub jak kto woli warzywem) powszechnie stosowanym w naszej kuchni. Jest niezast\u0105pionym dodatkiem do pieczonych mi\u0119s, gulaszu, drobiu czy te\u017c rozmaitych w\u0119dlin.<\/p>\n

Wiele os\u00f3b lubi r\u00f3wnie\u017c \u015bwie\u017cy, wiejski chleb ze smalcem (lub mas\u0142em), sola pieprzem i drobno pokrojonym czosnkiem. Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce taki przysmak mo\u017cna spo\u017cywa\u0107 w rodzinnym gronie tylko zgodnie z zasad\u0105 ?wszyscy albo nikt?, poniewa\u017c zapach wydzielany przez jego konsument\u00f3w mo\u017ce by\u0107 nie do zniesienia przez osoby postronne. Niekiedy mo\u017cna si\u0119 o tym przekona\u0107 w \u015brodkach komunikacji publicznej. Tak wi\u0119c przed planowanymi imprezami publicznymi warto jednak zachowa\u0107 umiar.<\/p>\n

AUTOR: Dr. n. farm. Andrzej Tarasiuk<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czosnek\u00a0(Allium\u00a0L.)\u00a0 to rodzaj\u00a0ro\u015blin z rodziny\u00a0amarylkowatych\u00a0(Amaryllidaceae, obejmujacy oko\u0142o 700 gatunk\u00f3w uprawianych lub\u00a0 wyst\u0119puj\u0105cych w stanie dzikim na ca\u0142ej p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej, przede wszystkim w strefie umiarkowanej. Istotne znacznie jako ro\u015bliny jadalne maj\u0105:\u00a0czosnek pospolity,\u00a0cebula zwyczajna,\u00a0por\u00a0i\u00a0szczypiorek, liczne gatunki uprawiane s\u0105 jako ozdobne. Czosnek pochodzi z p\u00f3\u0142nocno-wschodniej \u00a0Azji\u00a0i towarzyszy cz\u0142owiekowi co najmniej pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy lat. Pisali o nim Konfucjusz oraz\u00a0 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2524,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":""},"categories":[106,62],"tags":[137,139,138,135,136,133,134],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2523"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2523"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2523\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2528,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2523\/revisions\/2528"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2524"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2523"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2523"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2523"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}