{"id":2148,"date":"2021-03-20T17:48:21","date_gmt":"2021-03-20T17:48:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/?p=2148"},"modified":"2021-07-14T14:26:27","modified_gmt":"2021-07-14T14:26:27","slug":"rownowaga-kwasowo-zasadowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/rownowaga-kwasowo-zasadowa\/","title":{"rendered":"R\u00f3wnowaga kwasowo-zasadowa"},"content":{"rendered":"

Streszczenie<\/i><\/p>\n

R\u00f3wnowaga kwasowo-zasadowa to stan, w kt\u00f3rym zachowany jest odpowiedni stosunek kation\u00f3w i anion\u00f3w w p\u0142ynach ustrojowych, warunkuj\u0105cy ich poprawne pH i prawid\u0142owy przebieg proces\u00f3w \u017cyciowych. Stan r\u00f3wnowagi kwasowo-zasadowej osi\u0105gamy, kiedy zakres pH krwi dla wi\u0119kszo\u015bci proces\u00f3w przemiany materii wynosi 7,35-7,45. Na utrzymywanie prawid\u0142owego pH krwi i p\u0142yn\u00f3w ustrojowych najwi\u0119kszy wp\u0142yw maj\u0105 uk\u0142ady buforowe krwi (fosforanowy, wodorow\u0119glanowy, hemoglobinianowy, bia\u0142czanowy), p\u0142uca oraz nerki.<\/i><\/p>\n

Wiele stan\u00f3w chorobowych zwi\u0105zanych z dysfunkcj\u0105 uk\u0142adu oddechowego i nerek, izolowanych lub wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych, mo\u017ce zaburza\u0107 t\u0119 r\u00f3wnowag\u0119. <\/i><\/p>\n

W przebiegu\u00a0<\/i>kwasicy<\/i><\/span>\u00a0nie zawsze wyst\u0119puj\u0105 objawy kliniczne lub objawy te s\u0105 nieswoiste(np. zm\u0119czenie, nudno\u015bci i wymioty).\u00a0<\/i>Ostra\u00a0<\/i><\/span>kwasica mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c powodowa\u0107 przyspieszony rytm serca i zaburzenia oddychania, stan spl\u0105tania, b\u00f3le g\u0142owy. Mo\u017ce prowadzi\u0107 r\u00f3wnie\u017c do atak\u00f3w epileptycznych, \u015bpi\u0105czki, a czasami nawet do \u015bmierci. Objawy\u00a0zasadowicy, takie jak os\u0142abienie czy skurcze. s\u0105 cz\u0119sto zwi\u0105zane z utrat\u0105\u00a0jon\u00f3w potasu\u00a0(K+<\/sup>).<\/i><\/p>\n

W utrzymaniu r\u00f3wnowagi kwasowo-zasadowej pomaga dieta opieraj\u0105ca si\u0119 na \u015bwie\u017cych, nieprzetworzonych produktach oraz eliminuj\u0105ca\u00a0produkty zakwaszaj\u0105ce organizm, do kt\u00f3rych nale\u017cy m.in. mi\u0119so, w tym mi\u0119so drobiowe. Produkty alkaliczne powinny stanowi\u0107 oko\u0142o 80% codziennej diety.<\/i><\/p>\n

Utrzymaniu r\u00f3wnowagi kwasowo – zasadowej organizmu sprzyja umiarkowany wysi\u0142ek fizyczny, usprawniaj\u0105cy procesy detoksykacyjne.<\/i><\/p>\n

W ci\u0119\u017cszych przypadkach, zawsze wymagaj\u0105cych interwencji lekarskiej, mo\u017ce zosta\u0107 przepisany produkt leczniczy zawieraj\u0105cy cytrynian potasu.<\/i><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

R\u00f3wnowaga kwasowo-zasadowa<\/strong>\u00a0to stan utrzymania optymalnego st\u0119\u017cenia jon\u00f3w\u00a0wodoru\u00a0w przestrzeniach wewn\u0105trzkom\u00f3rkowych i zewn\u0105trzkom\u00f3rkowych ustroju, b\u0119d\u0105cy wynikiem licznych mechanizm\u00f3w homeostazy ustrojowej. W warunkach prawid\u0142owych st\u0119\u017cenie jon\u00f3w wodorowych wewn\u0105trz kom\u00f3rki wynosi 100 nmol\/l, co odpowiada\u00a0pH\u00a0ok. 7, a w przestrzeni zewn\u0105trzkom\u00f3rkowej 40?5 nmol\/l (pH 7,35-7,45). Sta\u0142e st\u0119\u017cenie jon\u00f3w H+<\/sup>\u00a0okre\u015bla si\u0119 mianem\u00a0izohydrii. Do oznaczenia parametr\u00f3w r\u00f3wnowagi kwasowo-zasadowej w organizmie cz\u0142owieka stosuje si\u0119\u00a0gazometri\u0119. Jest to\u00a0diagnostyczne badanie laboratoryjne\u00a0krwi, umo\u017cliwiaj\u0105ce rozpoznanie i monitorowanie zaburze\u0144\u00a0r\u00f3wnowagi kwasowo-zasadowej\u00a0oraz\u00a0wymiany gazowej\u00a0organizmu. Polega ono na pobraniu krwi, najcz\u0119\u015bciej t\u0119tniczej (z\u00a0t\u0119tnicy promieniowej\u00a0lub\u00a0udowej) albo kapilarnej (z opuszki palca lub p\u0142atka ucha), do specjalnej\u00a0heparynizowanej\u00a0strzykawki. Po pobraniu krwi strzykawk\u0119 nale\u017cy szczelnie zamkn\u0105\u0107, aby krew nie mia\u0142a kontaktu z powietrzem.<\/p>\n

Na utrzymywanie prawid\u0142owego pH krwi i p\u0142yn\u00f3w ustrojowych najwi\u0119kszy wp\u0142yw maj\u0105 uk\u0142ady buforowe (fosforanowy, wodorow\u0119glanowy, hemoglobinianowy, bia\u0142czanowy), p\u0142uca oraz nerki.<\/p>\n

Uk\u0142ady buforowe, kt\u00f3re w\u00a0zale\u017cno\u015bci od\u00a0aktualnej sytuacji wi\u0105\u017c\u0105 albo oddaj\u0105 jony wodorowe, zapewniaj\u0105 utrzymanie w\u0142a\u015bciwego pH, pomimo dodawania do nich roztworu kwasu lub zasady.<\/p>\n

W p\u0142ucach pH krwi zale\u017cy od\u00a0 ci\u015bnienia parcjalnego dwutlenku w\u0119gla (pCO2<\/sub>), a\u00a0pCO2<\/sub>\u00a0przede wszystkim od\u00a0wentylacji p\u0119cherzyk\u00f3w p\u0142ucnych. Zmiany wentylacji p\u0119cherzyk\u00f3w p\u0142ucnych mog\u0105 by\u0107 przyczyn\u0105 zaburze\u0144 r\u00f3wnowagi kwasowo-zasadowej: hipowentylacja powoduje kwasic\u0119 oddechow\u0105, a\u00a0hiperwentylacja ? zasadowic\u0119 oddechow\u0105.<\/p>\n

Zasadniczy udzia\u0142 w\u00a0regulacji pH p\u0142yn\u00f3w ustrojowych maj\u0105 nerki. Ich rola polega na\u00a0resorpcji zwrotnej przes\u0105czonych wodorow\u0119glan\u00f3w (HCO3<\/sub>?<\/sup>), wydalaniu jon\u00f3w wodorowych H+<\/sup>\u00a0pod postaci\u0105 kwa\u015bno\u015bci miareczkowej i\u00a0jonu amonowego oraz\u00a0wytwarzaniu HCO3<\/sub>?<\/sup>. Upo\u015bledzenie czynno\u015bci nerek w\u00a0zakresie tych proces\u00f3w jest przyczyn\u0105 kwasicy nieoddechowej (metabolicznej). Nerki s\u0105\u00a0najwa\u017cniejszym narz\u0105dem kompensacji pierwotnych zaburze\u0144 oddechowych r\u00f3wnowagi kwasowo-zasadowej.<\/p>\n

Wiele stan\u00f3w chorobowych zwi\u0105zanych z dysfunkcj\u0105 uk\u0142adu oddechowego i nerek, izolowanych lub wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych, mo\u017ce zaburza\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 kwasowo-zasadow\u0105.<\/p>\n

W przebiegu\u00a0kwasicy<\/span>\u00a0nie zawsze wyst\u0119puj\u0105 objawy kliniczne lub objawy s\u0105 nieswoiste(np. zm\u0119czenie, nudno\u015bci i wymioty).\u00a0Ostra\u00a0<\/span>kwasica mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c powodowa\u0107 przyspieszony rytm serca i zaburzenia oddychania, stany spl\u0105tania, b\u00f3le g\u0142owy.Mo\u017ce prowadzi\u0107 r\u00f3wnie\u017c do atak\u00f3w epileptycznych, \u015bpi\u0105czki, a czasami nawet do \u015bmierci. Objawy\u00a0zasadowicy, takie jak os\u0142abienie czy skurcze, s\u0105 cz\u0119sto zwi\u0105zane z utrat\u0105\u00a0jon\u00f3w potasu\u00a0(K+<\/sup>).<\/p>\n

Zakwaszenie organizmu<\/b><\/p>\n

Do zaburze\u0144 r\u00f3wnowagi kwasowo-zasadowej i zakwaszenia organizmu mo\u017ce doj\u015b\u0107 u os\u00f3b, w kt\u00f3rych diecie znajduje si\u0119 zbyt wiele produkt\u00f3w o odczynie kwasowym. R\u00f3wnowag\u0119 mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c zaburza\u0107 u\u017cywki, takie jak herbata, kawa, alkohol, papierosy.<\/p>\n

Wp\u0142yw na zakwaszenie organizmu mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c restrykcyjna dieta odchudzaj\u0105ca, powoduj\u0105ca przyspieszenie przemiany materii i odwodnienie.<\/p>\n

Do zakwaszenia organizmu dochodzi te\u017c w trakcie intensywnego wysi\u0142ku fizycznego. W takiej sytuacji\u00a0 <\/span>poda\u017c tlenu jest niewystarczaj\u0105ca w stosunku do zapotrzebowania mi\u0119\u015bni, przez co dochodzi do procesu fermentacji mlekowej, a w konsekwencji do tworzenia kwasu mlekowego.<\/p>\n

Przyczynami\u00a0zakwaszenia organizmu\u00a0s\u0105 tak\u017ce\u00a0stres, niezdrowy styl \u017cycia (brak aktywno\u015bci fizycznej, szybkie tempo \u017cycia, nieracjonalne od\u017cywianie).<\/p>\n

Sposoby utrzymania r\u00f3wnowagi kwasowo-zasadowej organizmu<\/b><\/p>\n

Podstawowym sposobem na\u00a0utrzymanie r\u00f3wnowagi kwasowo-zasadowej organizmu jest wprowadzenie do diety wi\u0119kszej ilo\u015bci produkt\u00f3w o odczynie zasadowym. Nale\u017c\u0105 do nich:\u00a0 <\/span>kasze, \u015bwie\u017ce warzywa i owoce (przede wszystkim cytrusy, kiwi, banany, truskawki i arbuz).\u00a0Korzystnie dzia\u0142a r\u00f3wnie\u017c w\u0142\u0105czenie do diety wi\u0119kszej ilo\u015bci\u00a0oliwy z oliwek\u00a0i innych olej\u00f3w ro\u015blinnych oraz orzech\u00f3w. Czarn\u0105 herbat\u0119 i kaw\u0119 lepiej zast\u0105pi\u0107\u00a0herbat\u0105 zielon\u0105\u00a0i kaw\u0105 zbo\u017cow\u0105 oraz\u00a0 herbatkami zio\u0142owymi.<\/p>\n

Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c, aby zamiast dw\u00f3ch – trzech posi\u0142k\u00f3w jada\u0107 5 razy dziennie co 2-3 godziny. Posi\u0142ki te s\u0105 wtedy znacznie mniejsze, a proces ich trawienia mniej obci\u0105\u017ca organizm.Nale\u017cy te\u017c dba\u0107 o odpowiednie\u00a0nawodnienie\u00a0organizmu – powinno si\u0119 wypija\u0107 2-3 litry p\u0142yn\u00f3w dziennie, najlepiej niegazowanej wody mineralnej i napar\u00f3w zio\u0142owych z ro\u015blin wspomagaj\u0105cych trawienie oraz procesy przemiany materii, takich jak czystek, mi\u0119ta, skrzyp i\u00a0pokrzywa. Dobrym nawykiem jest wypijanie codziennie rano szklanki wody z cytryn\u0105. Mo\u017cna do niej doda\u0107 \u0142y\u017ck\u0119 miodu.<\/p>\n

Dieta sprzyjaj\u0105ca utrzymaniu r\u00f3wnowagi kwasowo-zasadowej opiera si\u0119 na \u015bwie\u017cych, nieprzetworzonych produktach oraz eliminacji\u00a0produkt\u00f3w zakwaszaj\u0105cych organizm, do kt\u00f3rych nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c mi\u0119so, w tym mi\u0119so drobiowe. Produkty alkaliczne powinny stanowi\u0107 oko\u0142o 80% dziennej diety.<\/p>\n

Utrzymaniu omawianej r\u00f3wnowagi sprzyja umiarkowany wysi\u0142ek fizyczny, usprawniaj\u0105cy procesy detoksykacyjne.<\/p>\n

Leczenie zaburze\u0144 r\u00f3wnowagi kwasowo-zasadowej polega na rozpoznaniu i leczeniu chor\u00f3b le\u017c\u0105cych u jej podstaw oraz zapewnieniu pacjentowi odpowiedniego wsparcia. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w, obni\u017conego lub podwy\u017cszonego pH nie leczy si\u0119 metod\u0105 bezpo\u015bredni\u0105, jednak w przypadku zagra\u017caj\u0105cego \u017cyciu niskiego poziomu pH podaje si\u0119 do\u017cylnie jony HCO3-<\/sup>\u00a0.<\/p>\n

Preparatem wspomagaj\u0105cym r\u00f3wnowag\u0119 kwasowo- zasadow\u0105 jest suplement diety Alcaneff, zawieraj\u0105cy w swoim sk\u0142adzie diw\u0119glan sodu. Ponadto, mo\u017ce on by\u0107 r\u00f3wnie\u017c stosowany u os\u00f3b, u kt\u00f3rych wyst\u0119puje zwi\u0119kszone ryzyko zakwaszenia organizmu spowodowane nieodpowiednim od\u017cywianiem, a tak\u017ce dla os\u00f3b uprawiaj\u0105cych sporty wytrzyma\u0142o\u015bciowe, nadu\u017cywaj\u0105cych alkoholu, borykaj\u0105cych si\u0119 z objawami nadkwa\u015bno\u015bci \u017co\u0142\u0105dka (zgaga, wzd\u0119cia, nudno\u015bci). Ponadto preparat mog\u0105 przyjmowa\u0107 osoby, kt\u00f3re chc\u0105 zadba\u0107 o uk\u0142ad moczowy.<\/p>\n

W ci\u0119\u017cszych przypadkach, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyst\u0105pienia gro\u017anych powik\u0142a\u0144, zawsze wymagaj\u0105 konsultacji medycznej, lekarz mo\u017ce przepisa\u0107 Lek zawieraj\u0105cy w swoim sk\u0142adzie cytrynian potasu. Wed\u0142ug Charakterystyki Produktu Leczniczego, wskazania do jego zastosowania to: wapniowa kamica nerkowa u pacjent\u00f3w z niskim wydalaniem cytrynian\u00f3w z moczem, nerkowa kwasica dystalna cewkowa, kwasica metaboliczna w przewlek\u0142ej niewydolno\u015bci nerek przebiegaj\u0105cej bez istotnego zmniejszenia dobowej ilo\u015bci moczu i bez hiperkaliemii,\u00a0 <\/span>uzupe\u0142nianie niedoboru potasu w ustroju, inne stany patologiczne wymagaj\u0105ce przewlek\u0142ej alkalizacji moczu.<\/p>\n

AUTOR: Dr n. farm. Andrzej Tarasiuk<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Streszczenie R\u00f3wnowaga kwasowo-zasadowa to stan, w kt\u00f3rym zachowany jest odpowiedni stosunek kation\u00f3w i anion\u00f3w w p\u0142ynach ustrojowych, warunkuj\u0105cy ich poprawne pH i prawid\u0142owy przebieg proces\u00f3w \u017cyciowych. Stan r\u00f3wnowagi kwasowo-zasadowej osi\u0105gamy, kiedy zakres pH krwi dla wi\u0119kszo\u015bci proces\u00f3w przemiany materii wynosi 7,35-7,45. Na utrzymywanie prawid\u0142owego pH krwi i p\u0142yn\u00f3w ustrojowych najwi\u0119kszy wp\u0142yw maj\u0105 uk\u0142ady buforowe krwi […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2149,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":""},"categories":[109,113,62],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2148"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2148"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2148\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2987,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2148\/revisions\/2987"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2149"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}