{"id":2144,"date":"2021-03-20T17:34:45","date_gmt":"2021-03-20T17:34:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/?p=2144"},"modified":"2021-04-22T11:50:23","modified_gmt":"2021-04-22T11:50:23","slug":"niedobory-witamin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/niedobory-witamin\/","title":{"rendered":"Niedobory witamin"},"content":{"rendered":"<p class=\"p1\"><b><i>Streszczenie<\/i><\/b><\/p>\n<p class=\"p1\"><i>Witaminy to zwi\u0105zki organiczne, kt\u00f3rych obecno\u015b\u0107 w organizmie jest niezb\u0119dna do prawid\u0142owego przebiegu wielu proces\u00f3w metabolicznych.\u00a0Dla cz\u0142owieka s\u0105 to zwi\u0105zki egzogenne i musz\u0105 by\u0107 dostarczane z po\u017cywieniem. Normalna, odpowiednio zbilansowana dieta powinna by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci podstawowych witamin, jednak w przypadku os\u00f3b od\u017cywiaj\u0105cych si\u0119 nieracjonalnie, unikaj\u0105cych spo\u017cywania warzyw i owoc\u00f3w, spo\u017cywaj\u0105cych wysoko przetworzone produkty, nadmierne ilo\u015bci w\u0119glowodan\u00f3w i t\u0142uszcz\u00f3w nasyconych, a tak\u017ce pal\u0105cych papierosy i nadu\u017cywaj\u0105cych alkoholu, ich poda\u017c w po\u017cywieniu mo\u017ce by\u0107 niewystarczaj\u0105ca. Niedob\u00f3r witamin lub ich brak mo\u017ce mie\u0107 wielorakie, niekiedy bardzo powa\u017cne skutki zdrowotne. Tak na przyk\u0142ad niedob\u00f3r witaminy D3 mo\u017ce prowadzi\u0107 do zaburze\u0144 gospodarki wapniowej skutkuj\u0105cej krzywic\u0105, niedob\u00f3r witaminy B1 jest powodem choroby Beri Beri, brak witaminy B12 jest powodem anemii. Brak witaminy C powoduje szkorbut, kt\u00f3ry do XIX wieku by\u0142 przyczyn\u0105 \u015bmierci wielu marynarzy, a brak<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>kwasu foliowego skutkuje zaburzeniami rozwoju p\u0142odu i poronieniami.Z tego powodu w bardzo wielu przypadkach nale\u017cy zastosowa\u0107 suplementacj\u0119 witamin, uzupe\u0142niaj\u0105c\u0105 ich niedobory w organizmie i zapobiegaj\u0105c\u0105 powik\u0142aniom spowodowany mi przez nie <\/i>.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-2145\" src=\"https:\/\/www.labor.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/pexels-any-lane-5945927-1024x650.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"650\" srcset=\"https:\/\/www.labor.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/pexels-any-lane-5945927-1024x650.jpg 1024w, https:\/\/www.labor.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/pexels-any-lane-5945927-300x190.jpg 300w, https:\/\/www.labor.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/pexels-any-lane-5945927-768x487.jpg 768w, https:\/\/www.labor.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/pexels-any-lane-5945927-1536x974.jpg 1536w, https:\/\/www.labor.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/pexels-any-lane-5945927-2048x1299.jpg 2048w, https:\/\/www.labor.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/pexels-any-lane-5945927-1080x685.jpg 1080w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<p class=\"p1\">Witaminy nale\u017c\u0105 do sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, bez kt\u00f3rych organizm cz\u0142owieka nie mo\u017ce w\u0142a\u015bciwie funkcjonowa\u0107, a\u00a0kt\u00f3rych, poza pewnymi wyj\u0105tkami, sam nie syntetyzuje. Witaminy wp\u0142ywaj\u0105 na rozw\u00f3j, stan zdrowia i\u00a0wydolno\u015b\u0107 organizmu. Musz\u0105 by\u0107 dostarczone organizmowi z\u00a0codzienn\u0105 diet\u0105.<\/p>\n<p class=\"p1\">Przy zbyt ma\u0142ym spo\u017cyciu witamin mog\u0105 si\u0119 pojawi\u0107 zak\u0142\u00f3cenia w\u00a0funkcjonowaniu organizmu zwane\u00a0hipowitaminozami, natomiast zesp\u00f3\u0142 chorobowy wywo\u0142any g\u0142\u0119bokim i\u00a0d\u0142ugotrwa\u0142ym niedoborem witamin to\u00a0awitaminoza. Nadmiar wprowadzonych do organizmu witamin, zwany\u00a0hiperwitaminoz\u0105, wywo\u0142uje niepo\u017c\u0105dane skutki zdrowotne w\u00a0wyniku toksycznego dzia\u0142ania zbyt du\u017cej ilo\u015bci okre\u015blonej witaminy i\u00a0mo\u017ce przyczynia\u0107 si\u0119 do wyst\u0105pienia specyficznych zaburze\u0144 w\u00a0stanie zdrowia. Dotyczy to szczeg\u00f3lnie witamin rozpuszczalnych w t\u0142uszczach, kt\u00f3re \u0142atwo kumuluj\u0105 si\u0119 w organizmie. Nadmiar witamin rozpuszczalnych w wodzie stosunkowo \u0142atwo wydalany jest z moczem.<\/p>\n<p class=\"p1\">Dzia\u0142anie witamin w\u00a0organizmie jest bardzo z\u0142o\u017cone. Cz\u0119sto trudno jest oddzieli\u0107 dzia\u0142anie jednej witaminy od dzia\u0142ania drugiej, ze wzgl\u0119du na wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci wyst\u0119puj\u0105ce mi\u0119dzy nimi.<\/p>\n<p class=\"p1\">Zapotrzebowanie na witaminy powinna pokrywa\u0107 codzienna dieta, jednak z\u0142e nawyki \u017cywieniowe (na przyk\u0142ad unikanie spo\u017cywania warzyw i owoc\u00f3w, spo\u017cywanie wysoko przetworzonej \u017cywno\u015bci), wysokokaloryczna dieta bogata w w\u0119glowodany i t\u0142uszcze, a tak\u017ce konserwanty zawarte w \u017cywno\u015bci ograniczaj\u0105 ich poda\u017c i zmniejszaj\u0105 wch\u0142anianie. Ponadto zawarto\u015b\u0107 witamin w produkowanych na skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105 produktach spo\u017cywczych lub w ro\u015blinach hodowanych w przyspieszonych cyklach wegetacyjnych, przy u\u017cyciu du\u017cej ilo\u015bci syntetycznych nawoz\u00f3w i \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin, jest ograniczona. Nadu\u017cywanie alkoholu oraz palenie papieros\u00f3w znacznie zwi\u0119kszaj\u0105 zapotrzebowanie na witaminy.<\/p>\n<p class=\"p1\">Z tych te\u017c powod\u00f3w u wielu os\u00f3b konieczna jest ich suplementacja. Bardzo dobrymi preparatami s\u0105 na przyk\u0142ad:<\/p>\n<ul class=\"ul1\">\n<li class=\"li1\"><a href=\"https:\/\/koszykwitamin.pl\/calcineff-d3-k2\">Calcineff D3 K2<\/a>, zawieraj\u0105cy 600 mg wapnia\u00a0 oraz 1000 IU\u00a0witaminy D3\u00a0z dodatkiem\u00a0witaminy K2\u00a0MK-7,<\/li>\n<li class=\"li1\"><a href=\"https:\/\/koszykwitamin.pl\/witamina-c-labor\">Witamina C Labor<\/a> 1000 mg Natural, zawieraj\u0105ca 1000 mg naturalnej witaminy C z ekstraktu z dzikiej r\u00f3\u017cy (<i>Rosa canina<\/i>).<\/li>\n<li class=\"li1\">Dla dzieci szczeg\u00f3lnie polecane s\u0105 <a href=\"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/witamuski-grupa\/\">WITAMUSKI<\/a> -tabletki do ssania, lekko musuj\u0105ce w ustach. Zawieraj\u0105 one wiele witamin i minera\u0142\u00f3w niezb\u0119dnych do prawid\u0142owego rozwoju dziecka, w tym witaminy A, C, B1, B2, B6, B12, D, E, kwas pantotenowy, niacyn\u0119 oraz biotyn\u0119,\u00a0a tak\u017ce wap\u0144\u00a0pomagaj\u0105cy w prawid\u0142owym funkcjonowaniu mi\u0119\u015bni, w utrzymaniu prawid\u0142owego przeka\u017anictwa nerwowego oraz w prawid\u0142owym funkcjonowaniu enzym\u00f3w trawiennych.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"p1\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><span class=\"s1\"><b>Witaminy rozpuszczalne w t\u0142uszczach<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Witamina A<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Pod nazw\u0105 witamina A\u00a0wyst\u0119puje wiele zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych, wykazuj\u0105cych aktywno\u015b\u0107 biologiczn\u0105 tej witaminy. Nale\u017c\u0105 do nich retinol i\u00a0jego pochodne oraz \u00df-karoten i\u00a0niekt\u00f3re inne karotenoidy.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>\u0179r\u00f3d\u0142a witaminy A<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">\u0179r\u00f3d\u0142em witaminy A\u00a0s\u0105 produkty pochodzenia zwierz\u0119cego oraz\u00a0ro\u015blinnego. W pokarmach pochodzenia zwierz\u0119cego witamina A wyst\u0119puje w\u00a0postaci retinolu i\u00a0jego pochodnych. Najobfitszym jej \u017ar\u00f3d\u0142em s\u0105 podroby, ryby (szczeg\u00f3lnie te o wysokiej zawarto\u015bci t\u0142uszczu), jaja. W\u00a0produktach ro\u015blinnych wyst\u0119puje prowitamina A. S\u0105 to karotenoidy, z kt\u00f3rych najwa\u017cniejszy jest ?-karoten.Najwi\u0119cej karotenoid\u00f3w znajduje si\u0119 w\u00a0marchwi, dyni, czerwonej papryce, sa\u0142acie, a\u00a0z owoc\u00f3w w\u00a0\u015bliwkach, wi\u015bniach, morelach oraz brzoskwiniach.<\/p>\n<p class=\"p1\">W codziennej diecie najwa\u017cniejszymi \u017ar\u00f3d\u0142ami witaminy A s\u0105: warzywa, mi\u0119so i\u00a0jego przetwory, t\u0142uszcze, mleko i\u00a0jego przetwory.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Rola w organizmie:<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Witamina A jest niezb\u0119dna w\u00a0procesie widzenia, uczestniczy w\u00a0prawid\u0142owym przebiegu proces\u00f3w wzrostowych, sprzyja zdolno\u015bci regeneracyjnej kom\u00f3rek, dzia\u0142a ochronnie na nab\u0142onek sk\u00f3ry i\u00a0b\u0142on \u015bluzowych, bierze udzia\u0142 w\u00a0syntezie bia\u0142ek i\u00a0w przemianach lipid\u00f3w, pe\u0142ni rol\u0119 ochronn\u0105 przed dzia\u0142aniem wolnych rodnik\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Niedob\u00f3r witaminy A<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Skutkiem niedoboru witaminy A s\u0105 \u015blepota zmierzchowa (kurza \u015blepota), nadmierna sucho\u015b\u0107 rog\u00f3wki, prowadz\u0105ca przy du\u017cych niedoborach do \u015blepoty, zaburzenia wzrostu, rogowacenie i \u0142uszczenie si\u0119 nask\u00f3rka, cz\u0119ste infekcje.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Suplementacja witaminy A<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">W grupach pacjent\u00f3w o niedostatecznej jej poda\u017cy suplementacja daje pozytywne efekty zdrowotne w postaci poprawienia widzenia (szczeg\u00f3lnie przy niewielkim nat\u0119\u017ceniu \u015bwiat\u0142a), poprawy proces\u00f3w wzrostowych, polepszenia stanu sk\u00f3ry i zmniejszenia cz\u0119stotliwo\u015bci infekcji.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Witamina D<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Jest syntetyzowana w sk\u00f3rze z pochodnej cholesterolu, kt\u00f3ra pod wp\u0142ywem promieni UV przekszta\u0142ca si\u0119 w prowitamin\u0119, a nast\u0119pnie w witamin\u0119 D. W naszej szeroko\u015bci geograficznej, przy d\u0142ugotrwa\u0142ym niedostatku s\u0142o\u0144ca i zanieczyszczeniu atmosfery, jej synteza jest niewystarczaj\u0105ca i konieczne jest uzupe\u0142nianie jej poda\u017cy pokarmowej suplementami lub w niekt\u00f3rych przypadkach lekami.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>\u0179r\u00f3d\u0142a witaminy D<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Podstawowymi \u017ar\u00f3d\u0142ami witaminy D w naszej diecie s\u0105: pe\u0142ne\u00a0mleko,\u00a0\u017c\u00f3\u0142tko jaj,\u00a0mas\u0142o,\u00a0margaryna (cz\u0119sto dodatkowo wzbogacana w t\u0105 witamin\u0119),\u00a0t\u0142uszcze zwierz\u0119ce\u00a0(szczeg\u00f3lnie\u00a0tran!),\u00a0w\u0105troba.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Rola witaminy D<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Wzmaga wch\u0142anianie\u00a0jon\u00f3w:\u00a0wapnia,\u00a0fosforu\u00a0i\u00a0potasu\u00a0w\u00a0jelicie. Warunkuje prawid\u0142owy wzrost i\u00a0mineralizacj\u0119\u00a0ko\u015bci\u00a0oraz\u00a0z\u0119b\u00f3w\u00a0(reguluje odk\u0142adanie si\u0119 wapnia i fosforu w ko\u015bciach).Ma r\u00f3wnie\u017c wp\u0142yw na prawid\u0142owe dzia\u0142anie uk\u0142ad\u00f3w odporno\u015bciowego, sercowo-naczyniowego i nerwowego.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Niedob\u00f3r witaminy D<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Podstawowym objawem znacznego niedoboru jest krzywica.<\/p>\n<p class=\"p1\">Ponadto mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107: z\u0142amania, zwyrodnienia ko\u015bci, osteoporoza, zaburzenia funkcjonowania uk\u0142adu nerwowego, stany zapalne sk\u00f3ry, obni\u017cenie odporno\u015bci, wypadanie z\u0119b\u00f3w, choroby autoimmunologiczne, niekt\u00f3re nowotwory, przyspieszony proces starzenia.<\/p>\n<p class=\"p1\">Suplementacja witaminy D normalizuje gospodark\u0119 wapniowa organizmu, korzystnie wp\u0142ywa na dzia\u0142anie uk\u0142adu nerwowego i odporno\u015bciowego.<\/p>\n<p class=\"p1\">Opublikowana przez &#8222;British Medical Journal&#8221; metaanaliza wskazuje, \u017ce w\u0142a\u015bciwy poziom tej witaminy osi\u0105gni\u0119ty dzi\u0119ki suplementacji mo\u017ce chroni\u0107 przed przezi\u0119bieniami i gryp\u0105 [1].<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Witamina E<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Witamina E to mieszanina trzech tokoferoli. Jest odporna na dzia\u0142anie czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych. Nadmiar t\u0142ustego po\u017cywienia zwi\u0119ksza zapotrzebowanie na ni\u0105.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>\u0179r\u00f3d\u0142a witaminy E to<\/b>: mleko, jaja mas\u0142o, oleje ro\u015blinne (t\u0142oczone na zimno zawieraj\u0105 jej wi\u0119cej ni\u017c produkowane przemys\u0142owo), w\u0105troba, ryby (zw\u0142aszcza o du\u017cej zawarto\u015bci t\u0142uszczu), kie\u0142ki pszenicy, pieczywo razowe, orzechy, zielone warzywa li\u015bciaste.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Rola witaminy E<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Warunkuje prawid\u0142ow\u0105 struktur\u0119\u00a0i ochrania\u00a0b\u0142ony biologiczne.Umo\u017cliwia\u00a0syntez\u0119\u00a0niekt\u00f3rych\u00a0lipid\u00f3w, jest\u00a0przeciwutleniaczem\u00a0dla\u00a0nienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych\u00a0i\u00a0witaminy A. Wp\u0142ywa na\u00a0metabolizm\u00a0mi\u0119\u015bni. Zapobiega\u00a0chorobom uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, wp\u0142ywa na\u00a0krzepni\u0119cie krwi.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Niedob\u00f3r witaminy E<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Powoduje on zaburzenia\u00a0p\u0142odno\u015bci i\u00a0poronienia, zaburzenia pracy mi\u0119\u015bni, szybki\u00a0rozpad erytrocyt\u00f3w, przyspieszony\u00a0katabolizm\u00a0nienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych, zaburzenia\u00a0wzrostu, uszkodzenia\u00a0nerw\u00f3w, spadek napi\u0119cia sk\u00f3ry i jej przebarwienia (plamy starcze),\u00a0zm\u0119czenie, og\u00f3lne os\u0142abienie.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Suplementacja witaminy E<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Witamina E pozytywnie wp\u0142ywa na przebieg proces\u00f3w rozrodczych. W\u00a0organizmie dzia\u0142a przede wszystkim jako przeciwutleniacz. Przeciwdzia\u0142a gromadzeniu si\u0119 nadtlenk\u00f3w i\u00a0wolnych rodnik\u00f3w. Zapobiega uszkodzeniu naczy\u0144 krwiono\u015bnych. Chroni organizm przed ryzykiem rozwoju degeneracyjnych chor\u00f3b metabolicznych. Poza tym op\u00f3\u017ania procesy starzenia.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Witamina K<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Jest\u00a0produkowana\u00a0przez\u00a0bakterie jelitowe.\u00a0\u017b\u00f3\u0142\u0107\u00a0powoduje zwi\u0119kszenie jej\u00a0przyswajalno\u015bci. U pacjent\u00f3w stosuj\u0105cych antybiotyki i\u00a0\u015brodki przeciwb\u00f3lowe zapotrzebowani e na ni\u0105 ro\u015bnie.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>\u0179r\u00f3d\u0142a witaminy K <\/b>to w\u0105tr\u00f3bka,\u00a0olej sojowy, zielone\u00a0warzywa li\u015bciaste,\u00a0ro\u015bliny str\u0105czkowe,\u00a0pomidory,\u00a0truskawki.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Rola w organizmie<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Jest niezb\u0119dna do prawid\u0142owego przebiegu proces\u00f3w krzepni\u0119cia krwi. Uczestniczy w metabolizmie uk\u0142adu kostnego.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Niedob\u00f3r witaminy K<\/b> skutkuje zaburzeniami krzepni\u0119cia krwi, wyst\u0105pieniem krwawie\u0144, zaburzeniami pracy jelit. Jej suplementacja pozytywnie wp\u0142ywa na te procesy.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-2146\" src=\"https:\/\/www.labor.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/pexels-polina-tankilevitch-3873135-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"683\" srcset=\"https:\/\/www.labor.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/pexels-polina-tankilevitch-3873135-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.labor.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/pexels-polina-tankilevitch-3873135-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.labor.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/pexels-polina-tankilevitch-3873135-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.labor.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/pexels-polina-tankilevitch-3873135-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.labor.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/pexels-polina-tankilevitch-3873135-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/www.labor.com.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/pexels-polina-tankilevitch-3873135-1080x720.jpg 1080w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<p class=\"p1\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong><span class=\"s1\">Witaminy rozpuszczalne w wodzie<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Witamina B1 (tiamina, aneuryna)<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Jest\u00a0produkowana\u00a0przez\u00a0bakterie jelitowe. Nadmierne spo\u017cycie alkoholu, palenie tytoniu,<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>nadmiar\u00a0cukr\u00f3w\u00a0oraz\u00a0stres zwi\u0119kszaj\u0105 zapotrzebowanie na tiamin\u0119.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>\u0179r\u00f3d\u0142a witaminy B1<\/b> to wieprzowina,\u00a0w\u0105troba,\u00a0dro\u017cd\u017ce,\u00a0pe\u0142ne ziarna zb\u00f3\u017c,\u00a0p\u0142atki owsiane,\u00a0orzechy, jarzyny,\u00a0fasola,\u00a0warzywa li\u015bciaste.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Rola w organizmie<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Bierze udzia\u0142 w\u00a0oddychaniu kom\u00f3rkowym,<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>wp\u0142ywa na\u00a0metabolizm w\u0119glowodan\u00f3w,\u00a0t\u0142uszcz\u00f3wi\u00a0aminokwas\u00f3w. Warunkuje w\u0142a\u015bciwe funkcjonowanie\u00a0uk\u0142adu nerwowego,\u00a0przewodu pokarmowego\u00a0i\u00a0uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Pomaga w\u00a0koncentracji\u00a0i<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>procesie uczenia si\u0119.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Niedob\u00f3r witaminy<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>B1<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Brak witaminy B1 w po\u017cywieniu by\u0142 przyczyn\u0105 choroby Beri Beri, czyli skrajnej postaci awitaminozy, w dawniejszych czasach prowadz\u0105cej najcz\u0119\u015bciej do \u015bmierci. Beri Beri zaburza prac\u0119 uk\u0142adu nerwowego, uk\u0142adu sercowo-naczyniowego oraz uk\u0142adu odporno\u015bciowego. Powoduje dr\u017cenie, os\u0142abienie i zanik mi\u0119\u015bni, ko\u0142atanie serca, zaburzenia pami\u0119ci oraz dolegliwo\u015bci ze strony uk\u0142adu pokarmowego, brak \u0142aknienia, zaburzenia pracy uk\u0142adu nerwowego, kr\u0105\u017cenia i mi\u0119\u015bniowego.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Suplementacja witaminy B1\u00a0<\/b>pomaga w zapobieganiu pogorszeniu funkcji umys\u0142owych i dysfunkcji nerwowych, ale tak\u017ce wykazuje w\u0142a\u015bciwo\u015bci naprawcze w przypadku zaburze\u0144 wynikaj\u0105cych z nieprawid\u0142owego poziomu acetylocholiny.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Witamina B2 (ryboflawina)<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\"><b>\u0179r\u00f3d\u0142a witaminy B2<\/b> to w\u0105tr\u00f3bka, nabia\u0142,\u00a0ryby, jaja,\u00a0mi\u0119so,\u00a0dro\u017cd\u017ce,\u00a0pe\u0142ne ziarna zb\u00f3\u017c, warzywa li\u015bciaste.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Rola witaminy B2<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Stymuluje\u00a0wzrost i og\u00f3ln\u0105\u00a0odporno\u015b\u0107\u00a0organizmu, uczestnicz\u0105cych w\u00a0oddychaniu kom\u00f3rkowym. Wp\u0142ywa na\u00a0metabolizm\u00a0w\u0119glowodan\u00f3w,\u00a0aminokwas\u00f3w\u00a0i\u00a0t\u0142uszcz\u00f3w. Jest niezb\u0119dna w\u00a0syntezie\u00a0hemoglobiny. Wspomaga regeneracj\u0119\u00a0sk\u00f3ry.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Niedob\u00f3r witaminy B2<\/b> powoduje: zapalenie\u00a0sk\u00f3ry,\u00a0b\u0142on \u015bluzowych, zajady (p\u0119kanie i\u00a0zapalenie k\u0105cik\u00f3w ust),\u00a0\u0142ysienie, zahamowanie\u00a0wzrostu, obni\u017cenie sprawno\u015bci umys\u0142owej,\u00a0zapalenie spoj\u00f3wek\u00a0i\u00a0rog\u00f3wki, nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 na \u015bwiat\u0142o.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Suplementacja witaminy B2<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Wspomaga produkcj\u0119 czerwonych krwinek, syntez\u0119 przeciwcia\u0142 oraz dzia\u0142anie uk\u0142adu odporno\u015bciowego, a tak\u017ce regulacj\u0119 oddychania i procesu wzrostu.<\/p>\n<p class=\"p1\">Pomaga w utrzymaniu prawid\u0142owego funkcjonowania narz\u0105du wzroku, b\u0142on \u015bluzowych dr\u00f3g oddechowych, nab\u0142onka naczy\u0144 krwiono\u015bnych i sk\u00f3ry, \u015bluz\u00f3wki przewodu pokarmowego oraz uczestniczy w przemianach aminokwas\u00f3w i lipid\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Witamina B3 (witamina PP,\u00a0niacyna,\u00a0nikotynamid)<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Jest\u00a0syntezowana\u00a0przez\u00a0bakterie jelitowe. Nadmiar spo\u017cywanych\u00a0cukr\u00f3w\u00a0powoduje jej zanik.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>\u0179r\u00f3d\u0142a witaminy B3<\/b> to mleko,\u00a0sery,\u00a0jaja,\u00a0mi\u0119so,\u00a0w\u0105tr\u00f3bka,\u00a0ryby,\u00a0dro\u017cd\u017ce,\u00a0pe\u0142ne ziarna zb\u00f3\u017c,\u00a0orzechy, jarzyny, warzywa li\u015bciaste,\u00a0piwo.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Rola w organizmie<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Uczestniczy\u00a0w procesie\u00a0oddychania kom\u00f3rkowego. Utrzymuje we w\u0142a\u015bciwym stanie\u00a0nab\u0142onek sk\u00f3ry i\u00a0przewodu pokarmowego oraz\u00a0uk\u0142ad nerwowy. Obni\u017ca poziom\u00a0cholesterolu\u00a0we\u00a0krwi, rozszerza\u00a0naczynia krwiono\u015bne, bierze udzia\u0142 w metabolizmie w\u0119glowodan\u00f3w,\u00a0t\u0142uszcz\u00f3w\u00a0i\u00a0bia\u0142ek.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Niedob\u00f3r witaminy B3<\/b> powoduje zaczerwienienie, p\u0119kanie, \u0142uszczenie si\u0119 oraz\u00a0stany zapalne\u00a0sk\u00f3ry (pelagra),\u00a0biegunk\u0119, og\u00f3lne\u00a0zm\u0119czenie, depresj\u0119,\u00a0ot\u0119pienie, a w skrajnych przypadkach\u00a0parali\u017c\u00a0ko\u0144czyn.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Suplementacja witaminy B3<\/b> wp\u0142ywa korzystnie na \u00a0prac\u0119 m\u00f3zgu i uk\u0142adu nerwowego, poprawia stan sk\u00f3ry i b\u0142on \u015bluzowych, pomaga przekszta\u0142ca\u0107 spo\u017cywany pokarm na energi\u0119.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Witamina B5 (kwas pantotenowy)<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\"><b>\u0179r\u00f3d\u0142em witaminy B5<\/b> s\u0105 mleko,\u00a0\u017c\u00f3\u0142tko jaj,\u00a0mi\u0119so,\u00a0w\u0105tr\u00f3bka,\u00a0dro\u017cd\u017ce,\u00a0orzeszki ziemne,\u00a0pe\u0142ne ziarna zb\u00f3\u017c,\u00a0broku\u0142y,\u00a0pomidory,\u00a0ro\u015bliny str\u0105czkowe,\u00a0a tak\u017ce mleczko pszczele.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Rola w organizmie<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Bierze udzia\u0142 w\u00a0metabolizmie\u00a0w\u0119glowodan\u00f3w,\u00a0t\u0142uszcz\u00f3w\u00a0i\u00a0bia\u0142ek oraz w\u00a0transporcie energii. Utrzymuje w prawid\u0142owym stanie\u00a0tkank\u0119 nerwow\u0105\u00a0i\u00a0sk\u00f3r\u0119. \u0141agodzi\u00a0stany zapalne. Bierze udzia\u0142 w\u00a0syntezie\u00a0kortykosteroid\u00f3w. Poprawia wzrost i pigmentacj\u0119\u00a0w\u0142os\u00f3w. Zapobiega przedwczesnemu\u00a0starzeniu si\u0119.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Niedob\u00f3r witaminy B5<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Jej niedob\u00f3r wyst\u0119puje bardzo rzadko, g\u0142\u00f3wnie u os\u00f3b od\u017cywiaj\u0105cych si\u0119 zazwyczaj potrawami\u00a0gotowanymi,\u00a0wysoko przetworzon\u0105 \u017cywno\u015bci\u0105 oraz nadu\u017cywaj\u0105cych\u00a0cukry. Jej niedob\u00f3r powoduje zahamowanie\u00a0wzrostu, uszkodzenie\u00a0nadnerczy, zaburzenia\u00a0czucia, przedwczesne\u00a0siwienie, pieczenie\u00a0st\u00f3p, sztywno\u015b\u0107\u00a0staw\u00f3w, trudno\u015bci z\u00a0nauk\u0105, og\u00f3lne\u00a0zm\u0119czenie oraz\u00a0zaburzenia snu.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Suplementacja witaminy B5<\/b> pozytywnie wp\u0142ywa na procesy utleniania i syntezy kwas\u00f3w t\u0142uszczowych, cholesterolu, hormon\u00f3w sterydowych, neuroprzeka\u017anik\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c witaminy A oraz\u00a0witaminy D. Podnosi poziom odporno\u015bci organizmu. Wp\u0142ywa na regeneracj\u0119 kom\u00f3rek sk\u00f3ry i b\u0142on \u015bluzowych. Zapobiega siwieniu w\u0142os\u00f3w. Odgrywa du\u017ce znaczenie dla procesu starzenia si\u0119 cia\u0142a. Pozwala osobom \u017cyj\u0105cym w d\u0142ugotrwa\u0142ym stresie ograniczy\u0107 skutki jego dzia\u0142ania na organizm.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Witamina B6 (pirydoksyna, adermina) <\/b><\/p>\n<p class=\"p1\"><b>\u0179r\u00f3d\u0142a witaminy B6<\/b> to mleko,\u00a0jaja,\u00a0mi\u0119so,\u00a0ryby,\u00a0w\u0105tr\u00f3bka,\u00a0dro\u017cd\u017ce,\u00a0orzechy,\u00a0pe\u0142ne ziarna zb\u00f3\u017c,\u00a0ro\u015bliny str\u0105czkowe,\u00a0warzywa li\u015bciaste,\u00a0banany.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Rola w organizmie<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Bierze udzia\u0142 w\u00a0procesie krwiotworzenia. Jest niezb\u0119dna do syntezy\u00a0porfiryn,\u00a0przeciwcia\u0142\u00a0i\u00a0erytrocyt\u00f3w. U\u0142atwia zaopatrywanie\u00a0kom\u00f3rek nerwowych w\u00a0glukoz\u0119. Jej aktywna\u00a0pochodna\u00a0bierze udzia\u0142 w metabolizmie\u00a0aminokwas\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Niedob\u00f3r witaminy B6<\/b>, powodowany najcz\u0119\u015bciej przez \u015brodki antykoncepcyjne lub restrykcyjne diety odchudzaj\u0105ce,powoduje stany zapalne sk\u00f3ry, zaburzenia uk\u0142adu nerwowego (objawy padaczkowe u dzieci, drgawki, objawy anemii u doros\u0142ych), zaburzenia czynno\u015bci uk\u0142adu pokarmowego, pogorszenie wygl\u0105du sk\u00f3ry, a tak\u017ce stany zm\u0119czenia, depresji i l\u0119ku, rozdra\u017cnienie.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Suplementacja witaminy B6<\/b> poprawia<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>funkcjonowanie uk\u0142adu nerwowego, utrzymuje prawid\u0142owy stan sk\u00f3ry, zmniejsza stany zapalne w organizmie, poprawia funkcjonowanie uk\u0142adu trawiennego, wspomaga odchudzanie, jest pomocna w leczeniu anemii, zapobiega depresji, pomaga utrzyma\u0107 prawid\u0142owy poziom cukru we krwi.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Witamina B7 (witamina H, biotyna<\/b>)<\/p>\n<p class=\"p1\">Jest syntetyzowana przez bakterie jelitowe.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>\u0179r\u00f3d\u0142a witaminy B7<\/b> to \u017c\u00f3\u0142tko jaj, w\u0105tr\u00f3bka, dro\u017cd\u017ce, otr\u0119by, soja, groch, pomidory,<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>czekolada.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Rola w organizmie<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Uczestniczy w\u00a0glukoneogenezie\u00a0oraz\u00a0syntezie\u00a0kwas\u00f3w t\u0142uszczowych, glikogenu,\u00a0hormon\u00f3w\u00a0i\u00a0cholesterolu. Poprawia stan\u00a0w\u0142os\u00f3w,\u00a0ko\u015bci\u00a0i\u00a0sk\u00f3ry,\u00a0zapobiegaj\u0105c \u0142ojotokowi.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Niedob\u00f3r witaminy B7 <\/b>powoduje zmiany sk\u00f3rne,\u00a0takie jak rumie\u0144, \u0142uszczenie si\u0119\u00a0sk\u00f3ry,\u00a0\u0142ysienie, wzmo\u017con\u0105 czynno\u015b\u0107\u00a0gruczo\u0142\u00f3w \u0142ojowych,\u00a0rozdwajanie paznokci. Mo\u017ce te\u017c wyst\u0105pi\u0107 podwy\u017cszony poziom\u00a0cholesterolu\u00a0we\u00a0krwi oraz b\u00f3le\u00a0mi\u0119\u015bniowe.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Suplementacja witamin\u0105 B7<\/b><span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>wzmacnia kruche i \u0142amliwe paznokcie, a tak\u017ce jest skuteczna w przypadkach trachyonychii lub deformacji p\u0142ytek paznokciowych, spowodowanych ich nawykowym uszkadzaniem. Nie ma wiarygodnych danych \u015bwiadcz\u0105cych o jej wp\u0142ywie na paznokcie zdrowe, niezmienione chorobowo. Z kolei biotyna by\u0142a skuteczna u pacjent\u00f3w z zaburzeniami dotycz\u0105cymi w\u0142os\u00f3w, jednak tylko u tych, u kt\u00f3rych stwierdzono jej wrodzone lub nabyte niedobory. [2]<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Witamina B9 (kwas foliowy, folacyna)<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Jest\u00a0syntezowana\u00a0przez\u00a0bakterie jelitowe. Wyst\u0119puje prawie wy\u0142\u0105cznie w po\u0142\u0105czeniu z witamin\u0105 B12.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>\u0179r\u00f3d\u0142a witaminy B9<\/b> to zielone\u00a0warzywa li\u015bciaste (np.\u00a0brukselka,\u00a0szpinak), marchew,\u00a0dynia,\u00a0morele,\u00a0sok pomara\u0144czowy, a tak\u017ce mleko,\u00a0\u017c\u00f3\u0142tko jaj,\u00a0w\u0105troba,\u00a0dro\u017cd\u017ce.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Rola w organizmie<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Uczestniczy w przenoszeniu i\u00a0metabolizmie\u00a0reszty jednow\u0119glowej\u00a0oraz w\u00a0syntezie\u00a0choliny,\u00a0puryn i niekt\u00f3rych\u00a0aminokwas\u00f3w. Jest niezb\u0119dna\u00a0w procesie krwiotworzenia\u00a0w\u00a0szpiku kostnym oraz do produkcji\u00a0endorfin. Odpowiada za prawid\u0142owy rozw\u00f3j\u00a0uk\u0142adu nerwowego\u00a0rozwijaj\u0105cego si\u0119\u00a0p\u0142odu. Warunkuje efektywn\u0105 prac\u0119\u00a0uk\u0142adu odporno\u015bciowego.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Niedob\u00f3r witaminy B9<\/b> jest powodem anemii\u00a0wraz z zapalenia j\u0119zyka, uszkodzenia\u00a0przewodu pokarmowego, zaburzeniami<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>procesu\u00a0trawienia\u00a0(utrudnione\u00a0wch\u0142anianie pokarmu,\u00a0biegunka),nieprawid\u0142owego rozwoju \u0142o\u017cyska i\u00a0wad wrodzonych p\u0142odu,\u00a0poronie\u0144, zwi\u0119kszonego ryzyk\u00a0ryzyka chor\u00f3b sercowo-naczyniowych.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Suplementacja witaminy B9<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Odpowiednie spo\u017cycie kwasu foliowego gwarantuje zapobieganie rozwojowi wad cewy nerwowej. S\u0105 to wrodzone, powsta\u0142e w\u00a0czasie zarodkowym, bardzo ci\u0119\u017ckie zaburzenia dotycz\u0105ce uk\u0142adu nerwowego dziecka. Wady te objawiaj\u0105 si\u0119 bezm\u00f3zgowiem, ma\u0142om\u00f3zgowiem, rozszczepem kr\u0119gos\u0142upa lub przepuklinami uk\u0142adu nerwowego. Prowadz\u0105 wi\u0119c do\u00a0kalectwa, m.in. parali\u017cu n\u00f3g, zaburze\u0144 czynno\u015bci p\u0119cherza moczowego i\u00a0odbytu, padaczki, upo\u015bledzenia umys\u0142owego, wodog\u0142owia, a\u00a0w skrajnych przypadkach mog\u0105 by\u0107 przyczyn\u0105 \u015bmierci [3].<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Witamina B12 (cyjanokobalamina)<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Jest\u00a0syntezowana\u00a0przez\u00a0bakterie jelitowe oraz\u00a0wydzielana\u00a0przez\u00a0b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 \u017co\u0142\u0105dka. Prawie nie wyst\u0119puje w\u00a0ro\u015blinach.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>\u0179r\u00f3d\u0142em witaminy B12<\/b> s\u0105 mleko,\u00a0\u017c\u00f3\u0142tko jaj,\u00a0mi\u0119so,\u00a0w\u0105tr\u00f3bka i inne podroby,\u00a0ryby,\u00a0ostrygi.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Rola w organizmie<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Witamina B12 jest niezb\u0119dna w procesie\u00a0krwiotworzenia. Bierze udzia\u0142 w\u00a0utlenianiu\u00a0kwas\u00f3w organicznych\u00a0w\u00a0kom\u00f3rce. Jest niezb\u0119dna w syntezie\u00a0kwas\u00f3w nukleinowych,\u00a0w\u0119glowodan\u00f3w oraz niekt\u00f3rych\u00a0bia\u0142ek i lipid\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Niedob\u00f3r witaminy B12<\/b> prowadzi do anemii z\u0142o\u015bliwej oraz trwa\u0142ego uszkodzenia uk\u0142adu nerwowego.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Suplementacja witaminy B12<\/b> Witamin\u0119 B12 w postaci suplement\u00f3w powinni stosowa\u0107 wegetarianie i weganie ze wzgl\u0119du na bardzo ograniczon\u0105 jej obecno\u015b\u0107 w pokarmach ro\u015blinnych.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Witamina C(kwas askorbinowy)<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Jest bardzo nietrwa\u0142a, \u0142atwo ulega rozpadowi pod wp\u0142ywem tlenu i wysokiej temperatury. Na jej niedob\u00f3r szczeg\u00f3lnie cz\u0119sto cierpi\u0105 palacze.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>\u0179r\u00f3d\u0142a witaminy C<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Witamina C jest prawie wszechobecna w naszej codziennej diecie. Jej g\u0142\u00f3wnymi \u017ar\u00f3d\u0142ami s\u0105 pokarmy ro\u015blinne, a szczeg\u00f3lnie warzywa li\u015bciaste, natka pietruszki, kapusta, pomidory, cytrusy, kiwi, czarna porzeczka, truskawki, ziemniaki.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Rola w organizmie<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Jest\u00a0przeciwutleniaczem, u\u0142atwia\u00a0wch\u0142anianie\u00a0\u017celaza, wp\u0142ywa na\u00a0syntez\u0119\u00a0kortykosteroid\u00f3w\u00a0oraz niekt\u00f3rych\u00a0neuroprzeka\u017anik\u00f3w. Utrzymuje prawid\u0142owy stan\u00a0tkanki \u0142\u0105cznej, wzmacnia\u00a0dzi\u0105s\u0142a\u00a0i\u00a0z\u0119by, pomaga zwalcza\u0107\u00a0pr\u00f3chnic\u0119 z\u0119b\u00f3w. Jest niezb\u0119dnym czynnikiem w\u00a0syntezie\u00a0kolagenu. Wzmacnia\u00a0odporno\u015b\u0107\u00a0organizmu na\u00a0infekcje. U\u0142atwia\u00a0gojenie si\u0119 ran.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Niedob\u00f3r witaminy C<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Podstawow\u0105 chorob\u0105, kt\u00f3rej powodem jest brak witaminy C w organizmie jest szkorbut, objawiaj\u0105cy si\u0119 krwawieniem i owrzodzeniem dzi\u0105se\u0142, a w efekcie wypadaniem z\u0119b\u00f3w. Szkorbut by\u0142 obiektem pierwszego w historii medycyny badania klinicznego. Inne dolegliwo\u015bci zwi\u0105zane z niedoborem kwasu askorbinowego to krucho\u015b\u0107 i p\u0119kanie\u00a0naczy\u0144 krwiono\u015bnych, os\u0142abienie\u00a0odporno\u015bci\u00a0organizmu, obrzmia\u0142e i bolesne\u00a0stawy, nieprawid\u0142owe zrastanie si\u0119\u00a0ko\u015bci, utrudnione\u00a0gojenie si\u0119 ran.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Suplementacja witaminy C<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Wskazania do suplementacji to przypadki wykrycia niedoboru wt\u00f3rnego zwi\u0105zanego ze zmniejszonym spo\u017cyciem lub zmniejszonym wch\u0142anianiem. Z drugiej strony wskazania zwi\u0105zane ze zwi\u0119kszon\u0105 potrzeb\u0105 s\u0105 kontrowersyjne. Kilku autor\u00f3w bada\u0142o rol\u0119 witaminy C jako \u015brodka wspomagaj\u0105cego w leczeniu chor\u00f3b, kt\u00f3re mog\u0105 dotyka\u0107 dzieci i m\u0142odzie\u017c. Schorzenia te dotykaj\u0105 wszystkie narz\u0105dy i uk\u0142ady &#8211; suplementacja witaminy C mo\u017ce odgrywa\u0107 rol\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci w zaburzeniach oddechowych, neurologicznych, psychiatrycznych, onkohematologicznych, nefrologicznych, okulistycznych i \u017cywieniowych. W wieku pediatrycznym znacz\u0105ce korzy\u015bci z suplementacji witaminy C obserwowano w patologii depresji, niedokrwisto\u015bci z niedoboru \u017celaza i przewlek\u0142ej niewydolno\u015bci nerek zwi\u0105zanej z hemodializ\u0105. W przypadku suplementacji witamin\u0105 C nie znaleziono dowod\u00f3w wp\u0142ywu na \u015bmiertelno\u015b\u0107, zdolno\u015bci poznawcze, jako\u015b\u0107 \u017cycia, choroby oczu, infekcje, choroby sercowo-naczyniowe i guzy. Mo\u017ce to by\u0107 zwi\u0105zane z faktem, \u017ce w krajach rozwini\u0119tych witamina C jest prawie wszechobecna w codziennej diecie ka\u017cdego cz\u0142owieka. [4]<\/p>\n<p class=\"p1\"><em>BIBLIOGRAFIA<\/em><\/p>\n<ul class=\"ul1\">\n<li class=\"li1\"><em>Martineau A. and all. BMJ\u00a02017;356:i6583Vitamin D supplementation to prevent acute respiratory tract infections: systematic review and meta-analysis of individual participant data<\/em><\/li>\n<li class=\"li1\"><em>https:\/\/www.dermatologia-praktyczna.pl\/a4653\/Czy-warto-suplementowac-biotyne-.html\/m288<\/em><\/li>\n<li class=\"li1\"><em>https:\/\/ncez.pl\/ciaza-i-macierzynstwo\/plodnosc-i-ciaza\/suplementacja-kwasem-foliowym-w-ciazy-i-okresie-jej-planowania<\/em><\/li>\n<li class=\"li1\"><em>Pecoraroc L and all. Int J Food Sci Nutr; m2019 Jun;70(4):513-517. Vitamin C: shoulddailyadministrationkeep the paediatricianaway?<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>AUTOR: Dr n. farm. Andrzej Tarasiuk<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Streszczenie Witaminy to zwi\u0105zki organiczne, kt\u00f3rych obecno\u015b\u0107 w organizmie jest niezb\u0119dna do prawid\u0142owego przebiegu wielu proces\u00f3w metabolicznych.\u00a0Dla cz\u0142owieka s\u0105 to zwi\u0105zki egzogenne i musz\u0105 by\u0107 dostarczane z po\u017cywieniem. Normalna, odpowiednio zbilansowana dieta powinna by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci podstawowych witamin, jednak w przypadku os\u00f3b od\u017cywiaj\u0105cych si\u0119 nieracjonalnie, unikaj\u0105cych spo\u017cywania warzyw i owoc\u00f3w, spo\u017cywaj\u0105cych wysoko przetworzone produkty, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2567,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":""},"categories":[112,62],"tags":[171,174,173,172,170,175,36],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2144"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2144"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2144\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2568,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2144\/revisions\/2568"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2567"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2144"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}