{"id":2095,"date":"2021-03-19T11:18:29","date_gmt":"2021-03-19T11:18:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/?p=2095"},"modified":"2021-04-02T10:40:47","modified_gmt":"2021-04-02T10:40:47","slug":"ekstrakty-roslinne-ekstrakt-wyciag-der-standaryzacja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/ekstrakty-roslinne-ekstrakt-wyciag-der-standaryzacja\/","title":{"rendered":"Ekstrakty ro\u015blinne (ekstrakt, wyci\u0105g, DER, standaryzacja)"},"content":{"rendered":"<p class=\"p1\"><strong><i>Streszczenie<\/i><\/strong><\/p>\n<p class=\"p1\"><i>Pocz\u0105tkowo ludzie stosowali tylko \u015bwie\u017ce lub suszone ro\u015bliny lub te\u017c napar z nich sporz\u0105dzany. Kolejnym etapem by\u0142o wprowadzenie wyci\u0105g\u00f3w i ekstrakt\u00f3w. Pozwoli\u0142o to na osi\u0105gni\u0119cie wi\u0119kszego st\u0119\u017cenia substancji czynnych oraz u\u0142atwienie dozowania i stosowania przez pacjent\u00f3w. <\/i><span class=\"s1\"><i>Wyci\u0105g, ekstrakt,\u00a0 to zag\u0119szczony preparat ro\u015blinny lub zwierz\u0119cy, otrzymywany poprzez wytrawienie odpowiedniego surowca\u00a0rozpuszczalnikiem (najcz\u0119\u015bciej\u00a0wod\u0105\u00a0b\u0105d\u017a\u00a0etanolem, czasami eterem etylowym)\u00a0i ich mieszaninami.<\/i><\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><i>W zale\u017cno\u015bci od stopnia zag\u0119szczenie i sposobu otrzymywania rozr\u00f3\u017cniamy kilka ich typ\u00f3w: wyci\u0105gi p\u0142ynne, nalewki, wyci\u0105gi g\u0119ste, oleo\u017cywice, wyci\u0105gi suche.<\/i><\/p>\n<p class=\"p1\"><i>S\u0105 r\u00f3\u017cne metody oznaczania zawarto\u015bci substancji czynnych w ekstraktach z kt\u00f3rych najcz\u0119\u015bciej<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>stosowane s\u0105 standaryzacja i DER.<\/i><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"p1\">Korzystanie z w\u0142a\u015bciwo\u015bci leczniczych zi\u00f3\u0142 jest tak stare jak historia ludzko\u015bci. A mo\u017ce nawet jeszcze starsze?<\/p>\n<p class=\"p1\">W\u0142a\u015bciciele ps\u00f3w i kot\u00f3w widzieli pewnie cz\u0119sto jak ich pupile jedz\u0105 traw\u0119. A to przecie\u017c typowe drapie\u017cniki. Okazuje si\u0119, \u017ce trawa pomaga im w trawieniu i eliminuje dolegliwo\u015bci trawienne. Znane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c inne, ciekawe obserwacje ze \u015bwiata zwierz\u0105t. Opisano na przyk\u0142ad dziwnie zachowuj\u0105c\u0105 si\u0119 s\u0142onic\u0119, kt\u00f3ra oddali\u0142a si\u0119 od swojego stada na ponad 20 km aby zje\u015b\u0107 pewn\u0105 ro\u015blin\u0119 kt\u00f3ra nigdy nie wchodzi\u0142a w sk\u0142ad jej zwyk\u0142ej diety. Wkr\u00f3tce potem urodzi\u0142a. Okazuje si\u0119, \u017ce miejscowe plemiona te\u017c u\u017cywaj\u0105 tej ro\u015bliny w celu u\u0142atwienia porodu. Zaobserwowano te\u017c jak lemury nadgryzaj\u0105 truj\u0105ce stonogi a nast\u0119pnie nacieraj\u0105 si\u0119 wytwarzan\u0105 przez nie wydzielin\u0105, aby chroni\u0107 si\u0119 przed paso\u017cytami. Tak wi\u0119c korzystanie z naturalnych lek\u00f3w nie dotyczy tylko ludzi.<\/p>\n<p class=\"p1\">Pocz\u0105tkowo stosowano tylko \u015bwie\u017ce lub suszone ro\u015bliny lub te\u017c napar z nich sporz\u0105dzany.<\/p>\n<p class=\"p1\">Kolejnym etapem by\u0142o wprowadzenie wyci\u0105g\u00f3w i ekstrakt\u00f3w. Pozwoli\u0142o to na osi\u0105gni\u0119cie wi\u0119kszego st\u0119\u017cenia substancji czynnych oraz u\u0142atwienie dozowania i stosowania przez pacjent\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"p1\">Co to jednak s\u0105 ekstrakty i wyci\u0105gi?<\/p>\n<p class=\"p3\"><b>Wyci\u0105g, ekstrakt<\/b>\u00a0 to zag\u0119szczony preparat ro\u015blinny lub zwierz\u0119cy, otrzymywany poprzez wytrawienie odpowiedniego surowca\u00a0rozpuszczalnikiem (najcz\u0119\u015bciej\u00a0wod\u0105\u00a0b\u0105d\u017a\u00a0etanolem, czasami eterem etylowym)\u00a0i ich mieszaninami. Uzyskany ekstrakt poddaje si\u0119 nast\u0119pnie procesowi zag\u0119szczania w celu uzyskania odpowiedniego st\u0119\u017cenia substancji czynnych. Powsta\u0142y w ten spos\u00f3b produkt nazywany jest lekiem galenowym.<\/p>\n<p class=\"p3\">Wyci\u0105gi s\u0105 przetworami o konsystencji p\u0142ynnej (wyci\u0105gi p\u0142ynne i nalewki), p\u00f3\u0142sta\u0142ej (wyci\u0105gi g\u0119ste i oleo\u017cywice) i sta\u0142ej (wyci\u0105gi suche)<\/p>\n<ul class=\"ul1\">\n<li class=\"li4\">Wyci\u0105gi p\u0142ynne (\u0142ac.\u00a0<i>extractafluida<\/i>) ? przetwory o konsystencji p\u0142ynnej, w kt\u00f3rych zwykle 1 cz\u0119\u015b\u0107 ich masy lub obj\u0119to\u015bci odpowiada 1 cz\u0119\u015bci wysuszonej substancji ro\u015blinnej lub substancji pochodzenia zwierz\u0119cego. Mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c otrzymywane poprzez rozpuszczenie wyci\u0105gu suchego. Wyci\u0105gi p\u0142ynne otrzymuje si\u0119 metod\u0105 perkolacji czyli ekstrahowania surowca strumieniem przep\u0142ywaj\u0105cego rozpuszczalnika.<\/li>\n<li class=\"li4\">Nalewki (\u0142ac.\u00a0<i>tincturae<\/i>) ? przetwory p\u0142ynne, w kt\u00f3rych 1 cz\u0119\u015b\u0107 surowca jest wytrawiana 5 lub 10 cz\u0119\u015bciami rozpuszczalnika. Nalewki uzyskuje si\u0119 metod\u0105\u00a0perkolacji\u00a0lub\u00a0maceracjiczyli zalewania surowca alkoholem o odpowiednim st\u0119\u017ceniu.<\/li>\n<\/ul>\n<ul class=\"ul1\">\n<li class=\"li4\">Wyci\u0105gi g\u0119ste (\u0142ac.\u00a0<i>extractaspissa<\/i>) ? przetwory p\u00f3\u0142sta\u0142e, otrzymywane w wyniku cz\u0119\u015bciowego odparowania rozpuszczalnika<span class=\"s2\"><sup>[1]<\/sup><\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<ul class=\"ul1\">\n<li class=\"li4\">Oleo\u017cywice (\u0142ac.\u00a0<i>oleoresina<\/i>) ? p\u00f3\u0142sta\u0142e roztwory \u017cywicy w olejku eterycznym i\/lub oleju t\u0142ustym otrzymywane przez cz\u0119\u015bciowe odparowanie rozpuszczalnika.<\/li>\n<\/ul>\n<ul class=\"ul1\">\n<li class=\"li4\">Wyci\u0105gi suche (\u0142ac.\u00a0<i>extractasicca<\/i>) ? przetwory o sta\u0142ej konsystencji otrzymane w wyniku ca\u0142kowitego odparowania rozpuszczalnika.<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"p1\">Wyci\u0105gi p\u0142ynne s\u0105 zwykle sk\u0142adnikami p\u0142ynnych postaci lek\u00f3w (syropy, krople etc.) za\u015b wyci\u0105gi g\u0119ste, oleo\u017cywice i wyci\u0105gi suche s\u0105 najcz\u0119\u015bciej jednym ze sk\u0142adnik\u00f3w kapsu\u0142ek lub tabletek.<\/p>\n<p class=\"p1\">Aby\u015bmy samodzielnie mogli oceni\u0107 warto\u015b\u0107 danego ekstraktu producent cz\u0119sto standaryzuje swoje produkty.<\/p>\n<p class=\"p5\"><b>Standaryzacja surowca ro\u015blinnego pozwala na okre\u015blenie ilo\u015bci zawarto\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w czynnych,<\/b>\u00a0, wywieraj\u0105cych\u00a0<b>efekt leczniczy<\/b>\u00a0(na przyk\u0142ad zawarto\u015b\u0107 olejku w danym surowcu) oraz czasami sk\u0142adnik\u00f3w niepo\u017c\u0105danych (np. kwasu erukowego w oleju rzepakowym)..<br \/>\nStandaryzacja oparta jest najcz\u0119\u015bciej na wynikach bada\u0144 chemicznych.<\/p>\n<p class=\"p5\">Standaryzacji dokonuje si\u0119 na podstawie norm farmakopealnych lub na podstawie norm jako\u015bciowych danego surowca. Zawarto\u015b\u0107 okre\u015bla si\u0119 przy pomocy metod analitycznych, mo\u017cna oceni\u0107 tak\u017ce czysto\u015b\u0107 surowca.<br \/>\nPreparat standaryzowany zawiera \u015bci\u015ble okre\u015blon\u0105 ilo\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w wywieraj\u0105cych efekt leczniczy np. 1 saszetka zawiera 1000 mg suszonego owocu dzikiej r\u00f3\u017cy, standaryzowanego na 20% witaminy C, czyliw 1 saszetce jest 200 mg witaminy C.<\/p>\n<p class=\"p5\">Standaryzacja ma te\u017c du\u017ce znaczenie w przypadku wyci\u0105g\u00f3w o silnym dzia\u0142aniu leczniczym, kt\u00f3rych przedawkowanie mo\u017ce by\u0107 niebezpieczne dla pacjenta. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 zawarto\u015b\u0107 glikozyd\u00f3w nasercowych w wyci\u0105gach z konwalii majowej lub naparstnicy we\u0142nistej.<\/p>\n<p class=\"p1\">Innym sposobem wyra\u017cania warto\u015bci wyci\u0105gu to DER, zapis kt\u00f3ry czasami wida\u0107 na opakowaniach lek\u00f3w zio\u0142owych.<\/p>\n<p class=\"p1\">DER (ang. DrugExtract Ratio) to stosunek ilo\u015bci surowca ro\u015blinnego do ilo\u015bci otrzymanego przetworu ro\u015blinnego.<\/p>\n<p class=\"p7\">Ma na celu umo\u017cliwienie por\u00f3wnania lek\u00f3w zawieraj\u0105cych t\u0105 sama substancj\u0119, ale otrzymywanych w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b (np. ekstrakty o r\u00f3\u017cnym stopniu zag\u0119szczenia). Zapis 10:1 oznacza, \u017ce z 10 cz\u0119\u015bci ro\u015bliny otrzymano 1 cz\u0119\u015b\u0107 ekstraktu.<\/p>\n<p class=\"p7\">DER pozwala obliczy\u0107 jakiej ilo\u015bci surowca ro\u015blinnego odpowiada np.1 kapsu\u0142ka danego leku. Je\u015bli kapsu\u0142ka z wyci\u0105giem z \u017ce\u0144szenia<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>100 mg wyci\u0105gu DER 20:1 oznacza to, \u017ce do otrzymania kapsu\u0142ki u\u017cyto 2 g suchego surowca (20&#215;100 mg\/1 = 2 g).<\/p>\n<p class=\"p7\">W sytuacji kiedy na rynku dost\u0119pnych jest mn\u00f3stwo lek\u00f3w i suplement\u00f3w diety w kt\u00f3rych sk\u0142ad<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>wchodz\u0105 substancje ro\u015blinne warto zwraca\u0107 uwag\u0119 na takie informacje podane na<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>opakowaniu poniewa\u017c u\u0142atwiaj\u0105 umo\u017cliwiaj\u0105 one dokonanie racjonalnego wyboru najlepszego produktu.<\/p>\n<p><em>AUTOR: Dr n. farm. Andrzej Tarasiuk<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Streszczenie Pocz\u0105tkowo ludzie stosowali tylko \u015bwie\u017ce lub suszone ro\u015bliny lub te\u017c napar z nich sporz\u0105dzany. Kolejnym etapem by\u0142o wprowadzenie wyci\u0105g\u00f3w i ekstrakt\u00f3w. Pozwoli\u0142o to na osi\u0105gni\u0119cie wi\u0119kszego st\u0119\u017cenia substancji czynnych oraz u\u0142atwienie dozowania i stosowania przez pacjent\u00f3w. Wyci\u0105g, ekstrakt,\u00a0 to zag\u0119szczony preparat ro\u015blinny lub zwierz\u0119cy, otrzymywany poprzez wytrawienie odpowiedniego surowca\u00a0rozpuszczalnikiem (najcz\u0119\u015bciej\u00a0wod\u0105\u00a0b\u0105d\u017a\u00a0etanolem, czasami eterem etylowym)\u00a0i ich [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2096,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":""},"categories":[109,106,62],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2095"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2095"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2095\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2246,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2095\/revisions\/2246"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2096"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2095"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2095"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.labor.com.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2095"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}